İnsanın hayat yolculuğu düz bir çizgi değildir. Bu sadece bir gözlem değil, Kur’an’ın açık bir tespitidir. İnsan, rahatlıkla darlık arasında gidip gelen bir varlıktır. Bazen sevinçle yürür, bazen yükünü sürüyerek ilerler. İşte Kur’an, insanın bu dalgalı hâlini saklamaz; aksine onu merkeze alır.
Kur’an’a göre şeytan, halk arasında anlatıldığı gibi insanın dışında yaşayan, ateşten yaratılmış, bağımsız bir varlık değildir. Şeytan; insanın içinde bulunan, onu kötülüğe çağıran eğilimin, yani fıskın, fücurun, kibrin ve isyanın adıdır. İnsan Allah’a başkaldırıp yanlışta ısrar ettiğinde, artık o insan “şeytanlaşmış” olur. Kur’an şeytan kelimesini çoğu yerde bir varlık türü olarak değil, bir insan hâli ve sıfatı olarak kullanır.
Şeytan denildiğinde, yıllardır zihinlerimize kazınan tablo bellidir: Ateşten yaratılmış, boynuzlu, insanı kandırmakla görevli, kıyamete kadar yaşayacak bağımsız bir varlık… Oysa Kur’an’a baktığımızda karşımıza çıkan tablo bununla örtüşmez. Kur’an, şeytanı masalsı bir varlık olarak değil, insanın iç dünyasıyla doğrudan bağlantılı bir olgu olarak anlatır.
Modern dünyada evlilik çoğu zaman iki kişinin “birbirini sevmesi” olarak tanımlanıyor. Hatta biraz daha romantikleştirirsek, “kalplerin birleşmesi”, “ruhların uyumu” falan deniyor. Bunlar tamamen anlamsız mı? Hayır. Ama eksik. Hem de çok eksik.
İnsanlık tarihi boyunca insanlar, doğruyu yanlıştan ayırmak ve hayatlarını anlamlı kılmak için çabalamışlardır. Her nesil, kendi aklı ve gözlemleriyle gerçekleri keşfetmeye çalışmış, fakat insan aklının sınırlılıkları çoğu zaman yanıltıcı olmuştur. İnsan, kendi tercihleri ve arzularına göre hareket ettiğinde, hataya düşme riski her zaman vardır. Bu nedenle, doğru yolun ölçütü yalnızca Allah’ın koyduğu değişmez yasalar, yani sünnetullahtır.
“Allah’ın sünnetinde asla bir değişiklik bulamazsın.” (Ahzâb 33:62, Fetih 48:23)
“Sen Allah’ın sünnetinde bir sapma bulamazsın.” (Fâtır 35:43)