12 Haziran 2026

MESÂNÎ SİSTEMİ: KUR’AN’IN İÇ TUTARLILIK ŞİFRESİ VE ÇELİŞKİ YANILGISI

Hayatımız boyunca bize öğretilen en büyük yanlışlardan biri, Kur’an-ı Kerim’i düz bir metin, ayetleri ise birbirinden bağımsız, kopuk paragraflar gibi okumaktır. Bu hatalı bakış açısıyla yaklaştığımızda, zihnimizde ister istemez bazı soru işaretleri belirir. Hatta bazen öyle anlar olur ki, bir ayette gördüğümüz ölçü ile birkaç sayfa sonra okuduğumuz başka bir ölçü arasında derin bir tenakuz, yani çelişki olduğunu zannederiz.

12 Haziran 2026

MESÂNÎ SİSTEMİ: KUR’AN’IN KENDİ KENDİNİ AÇIKLAYAN YAPISI

Kur’an kendisini anlatırken kullandığı önemli kavramlardan biri “mesânî” kavramıdır. Bu kavram çoğu zaman “tekrarlanan” şeklinde çevrilir. Ancak Kur’an’ın bütününe bakıldığında mesânî, sadece tekrar anlamına gelmez. Çünkü Kur’an’da aynı konular bazen tekrar edilir, bazen karşıtlarıyla birlikte anlatılır, bazen de bir ayette kısa verilen bir konu başka bir ayette ayrıntılandırılır.
Allah şöyle buyurur:
“Allah sözün en güzelini, birbiriyle uyumlu ve mesânî olan bir kitap olarak indirdi…”
(Zümer, 39/23)

12 Haziran 2026

MESÂNÎ SİSTEMİ: KUR’AN’IN KENDİ KENDİNİ AÇIKLAYAN YAPISI – Özet

Kur’an’da geçen mesânî kavramı (Zümer 39:23), yalnızca “tekrar” anlamına gelmez. Mesânî, Kur’an’ın anlamı oluştururken kullandığı çiftli, karşılıklı ve birbirini açıklayan anlatım sistemini ifade eder.

Kur’an birçok konuyu tek bir ayette tamamlamaz. Bir ayette verilen bilgi, başka bir ayette açılır; kısa anlatılan bir konu başka bir yerde detaylandırılır. Böylece ayetler birbirini açıklar ve anlam bütünlüğü oluşur.

12 Haziran 2026

KUR’AN’A GÖRE KİMLER İÇİN BAĞIŞLANMA İSTENİR, KİMLER İÇİN İSTENMEZ?

Hayatın en ağır, insanı en derinden sarsan anlarından biri hiç şüphesiz bir yakının ya da bir insanın ölüm haberini almaktır. Böyle bir acı karşısında dilimizden neredeyse otomatik olarak, adeta bir refleks gibi şu cümle dökülür: “Allah rahmet eylesin.” Bu, ilk bakışta son derece insani, nezaketli ve güzel bir temennidir. Ama hiç düşündün mü, Kur’an’ın inşa ettiği inanç sistemine göre bu dua herkes için aynı şekilde, fütursuzca söylenebilir mi? İşte tam bu noktada, kulun sınırını ve ölçüsünü bizzat Yüce Allah belirliyor. Duygularımızın veya toplumsal alışkanlıklarımızın bizi sürüklediği yer ile vahyin çizdiği kırmızı çizgiler her zaman örtüşmeyebilir.

12 Haziran 2026

DUA VE BEREKET: KUR’AN PERSPEKTİFİNDEN HURAFELERE KARŞI UYARI – Özet

Son yıllarda etrafımıza bakınca, kendilerine “hoca” ya da “alim” diyen bir sürü kişinin insanların dini yaşamlarına müdahale ettiğini görebiliyoruz. Ama çoğu zaman işin özüyle pek ilgileri yok; esas amaç, insanların inançlarını kendi yorumlarıyla şekillendirmek ve bazen de kazanç sağlamak. En sık rastladığımız durumlardan biri, insanlara “şunu okuyun, bunu yapın, böyle dua edin, zengin olursunuz” gibi vaatlerde bulunmaları. Sanki dua bir sihirli formül ve Allah’ın bereketi bir kitapçığın sayfalarında gizliymiş gibi davranıyorlar. Halbuki Kur’an-ı Kerim bize bunun yanlış olduğunu çok net bir şekilde anlatıyor: İman, takva, samimiyet ve çaba esas, mekanik dualar ve sihirli sözler değil.