Kurban denildiğinde insanların zihninde genellikle bayram günlerinde kesilen hayvanlar canlanır. Oysa Kur’an’ın kullandığı kavramlara biraz daha dikkatle bakıldığında, meselenin bundan çok daha geniş olduğu görülür. Çünkü “kurban” kelimesinin kökü, Arapçada “yakın olmak”, “yaklaşmak”, “yakınlaşmak” anlamlarını taşır. Kurban, insanı Allah’a yaklaştıran her türlü samimi yönelişi ifade eder.

Zikir denildiğinde zihninde canlanan ilk görüntüyü bir düşün. Muhtemelen bir köşeye çekilmiş, elinde tespihle belirli kelimeleri ardı ardına tekrarlayan bir insan modeli canlanıyor gözünün önünde. Yüzyıllardır bize öğretilen, zikrin sadece dille yapılan ritmik bir pratik olduğuydu. Peki, hayatı inşa eden ve insanı sürekli uyanık tutmayı hedefleyen Kur’an, zikre gerçekten sadece bu pencereden mi bakıyor? Kendini hiç anlamadığın bir dilde, ne anlama geldiğini bilmediğin kelimeleri tekrarlarken bulduğun oldu mu? İşte tam bu noktada Kur’an, ezberleri bozan ve insanı derinden sarsan bir zikir tanımıyla karşımıza çıkıyor. Kelime anlamı hatırlamak, anmak ve öğüt almak olan zikir, aslında baştan ayağa bir uyanış ve farkındalık eylemidir.

Kur’an’a baktığımızda “şeytan” kelimesinin sandığımız gibi ateşten yaratılmış, insanların çevresinde dolaşan görünmez bir varlık olmadığını görüyoruz. Kur’an şeytanı bir tür metafizik canavar olarak anlatmaz; tam tersine, yanlışta ısrar eden, hileye meyilli, ikiyüzlülüğe yatkın insan tipini adlandırmak için kullanır. Yani şeytan, insanın içindeki bir sıfatın adıdır. Kötülüğü teklif eden İblis ayrıdır; bu teklifi içselleştirip karakter haline getiren insana Kur’an “şeytan” der.