22 Temmuz 2026

ALLAH KÂİNATA MÜDAHALE EDİYOR MU? – Özet

ile aydinorhon

İnsanların en çok karıştırdığı konulardan biri, Allah’ın insanın iradesine müdahale etmemesi ile kâinatı yönetmeye devam etmesini aynı şey sanmalarıdır. Oysa Kur’an bu ikisini birbirinden ayırır. Allah insana doğru ve yanlış yolu gösterir, ancak seçimi insana bırakır. İman etmeye de inkâr etmeye de zorlamaz.

“Biz ona yolu gösterdik; ister şükredici olsun ister nankör.”
(İnsan, 76/3)

Fakat bu özgürlük, evrenin kendi başına işlediği anlamına gelmez. Güneşin yörüngesinde hareket etmesi, dünyanın dönüşü, mevsimlerin oluşması, yağmurun yağması ve canlılığın devam etmesi Allah’ın koyduğu değişmez yasalar sayesinde gerçekleşmektedir.

“Şüphesiz Allah, gökleri ve yeri yok olup gitmesinler diye tutmaktadır.”
(Fatır, 35/41)

Kur’an’a göre Allah’ın müdahalesi, koyduğu düzeni sürekli işletmesi şeklindedir. Bu düzen keyfî değildir; ölçüye ve yasaya dayanır. İnsan bu yasaları değiştiremez, yalnızca onları keşfeder ve onlardan yararlanır. Bilimin yaptığı da aslında budur.

Kur’an ayrıca evrenin durağan değil, dinamik bir yapıya sahip olduğuna dikkat çeker.

“Göğü kudretimizle biz kurduk ve şüphesiz biz onu genişletmekteyiz.”
(Zâriyât, 51/47)

Bugün bilim insanları da evrenin sürekli genişlediğini ortaya koymaktadır. Galaksilerin birbirinden uzaklaşması, yıldızların doğup ölmesi ve kâinattaki sürekli hareket, Allah’ın koyduğu sünnetullahın işlemeye devam ettiğini göstermektedir.

Kur’an, Allah’ın yaratmayı tamamlayıp kâinatı kendi haline bıraktığını söylemez. Aksine O’nun her an yaratma ve yönetme fiilinin devam ettiğini bildirir.

“Göklerde ve yerde kim varsa O’ndan ister. O, her an bir iştedir.”
(Rahmân, 55/29)

Sonuç olarak Allah’ın insanın tercihine zorlayıcı bir müdahalesi yoktur; ancak kâinat bir an bile başıboş bırakılmış değildir. Evren, Allah’ın koyduğu değişmez yasalarla varlığını sürdürmektedir. Güneşin doğuşundan evrenin genişlemesine kadar her şey, Allah’ın sürekli işleyen sünnetullahının bir parçasıdır. İnsan özgürdür; fakat evren Allah’ın ölçüsü ve yönetimi altındadır.

Aynı başlıktaki daha kapsamlı bilgiler için aşağıdaki web adresinde yer alan makaleyi inceleyebilirsiniz.

Gerçek olan Allah’ın lütfu, hata ise benim aczimdendir.

Selam ve esenlik, hakikati duyanların üzerine olsun.
aydinorhon.com