İnsan çoğu zaman konuşmanın ne kadar büyük bir sorumluluk olduğunu fark etmez. Dil küçük bir organdır ama etkisi bazen yıllarca süren izler bırakabilir. Bir söz kalpleri iyileştirebilir, başka bir söz ise kalpleri kırabilir. Bir cümle insanı hakikate yaklaştırabilir, başka bir cümle ise onu hakikatten uzaklaştırabilir.
İnsan bazen kalabalığın içinde yürürken kendini yalnız hisseder. Gürültü vardır, söz vardır, anlatan çoktur; fakat insanın iç dünyasında hâlâ cevap bekleyen sorular durur. İşte din meselesi de çoğu zaman böyle bir noktada karşımıza çıkar. Yüzlerce kitap, binlerce yorum, sayısız anlatım… Ama insan yine de kendi kendine sorar: Gerçekten Allah bizden ne istiyor?
Kibir, insanın kendini olduğundan büyük görmesi ve başkalarını küçümsemesidir. Kur’an’a göre kibir sadece kötü bir davranış değildir; aynı zamanda insanın hakikati kabul etmesini engelleyen bir kalp hastalığıdır. Kibirli insan çoğu zaman gerçeği anlamadığı için değil, kendini üstün gördüğü için reddeder.
Kur’an’a yönelmek yalnızca onu okumakla değil, anlamaya yönelik bilinçli bir çaba ile mümkün olur. Bir metni doğru kavrayabilmek için dil bilgisi tek başına yeterli değildir; kavramların bağlamı, metnin bütünlüğü ve düşünsel derinliği dikkate alınmalıdır. Bu nedenle Kur’an’ı anlamak, kelimeleri tek tek çevirmekten ziyade, onların metin içindeki anlam örgüsünü ve verdiği mesajı kavramayı gerektirir.
Asırlar boyunca Kur’an okundu.
Ezberlendi.
Asıldı.
Seslendirildi.
Ama anlaşılmadı.
Bir gün geldi, insanlar tekrar Kur’an’a yönelmeye başladı. Bu güzel bir şeydi. Fakat bu defa başka bir sorun çıktı: Okuyoruz ama doğru mu anlıyoruz?
Evren, tesadüflerin ürünü değil; ölçü, denge ve uyum üzerine kurulmuş bir düzendir. Kur’an, insanı göğe ve yaratılışa bakmaya davet ederek bu düzenin kusursuzluğunu fark etmeye çağırır. “Rahman’ın yaratmasında hiçbir uygunsuzluk göremezsin” ifadesi (Mülk, 3-4), varlık âlemindeki uyumun ilahi bir yasaya dayandığını gösterir. Güneş ve ayın belirli bir hesap içinde hareket etmesi (Rahman, 5) ve güneşin kendisi için belirlenen yörüngede akıp gitmesi (Yasin, 38) evrende rastlantı değil, ilahi takdirin bulunduğunu ortaya koyar.