Abdest, Gusül ve Vakıa 79’un İşaret Ettiği Asıl Temizlik
Kardeşim, abdest ve gusül meselesini konuşurken, çoğu zaman tartışılan bir ayet gündeme gelir: Vakıa suresi 79, “Ona ancak tertemiz olanlar dokunabilir.” Geleneksel anlayış bu ayeti, “Kur’an’a dokunmak için mutlaka abdestli olmak gerekir” diye yorumlar. Oysa biraz daha dikkatle baktığımızda, bu ayetin asıl vurgusunun bedensel değil zihinsel temizlik olduğunu görürüz.
Düşünsene kardeşim; bir insanın elleri yüzü yıkanmış, bedeni tertemiz, ama kafasında uydurulmuş dinin tortuları, hurafeler, mezhep ezberleri varsa… O kişi Kur’an’ı okurken ne yapar? Ayetleri o hazır kalıplara sıkıştırır, kendi ön yargılarını Kur’an’a dayatır. Sonra da “Kur’an böyle diyor” der ama aslında kafasındaki yanlış bilgileri Kur’an’a söyletmiş olur. İşte Vakıa 79 tam da buna işaret ediyor: Kur’an’ın hakikatine ancak zihnini hurafelerden arındırmış, ön yargılardan temizlenmiş, samimi bir şekilde gerçeği arayanlar ulaşabilir.
Kur’an, tertemiz bir zihne ihtiyaç duyar. Çünkü uydurulmuş bilgilerle dolu bir akıl, ayetlerin mesajını eğip büker, Allah’ın kelamını kendi düşüncelerine benzetir. Halbuki Allah açıkça buyuruyor: “Bu kitap, onda şüphe yoktur; muttakiler için bir rehberdir” (Bakara 2). Yani Kur’an ancak kalbini temizleyen, samimi ve sakınan kimselere rehber olur.
İşte bu yüzden, Kur’an okumadan önce alınması gereken en büyük “abdest”, zihinsel abdesttir. Yani kafadaki yanlış bilgileri, mezhep kalıplarını, duyduğumuz hurafeleri bir kenara bırakmak. Ancak o zaman Kur’an bize gerçek yüzünü gösterir. Aksi halde insan Allah’ın sözünü değil, kendi ezberlerini okumuş olur.
Şunu da unutmamak lazım: Abdest ve gusül elbette bedensel temizlik içindir. Allah Maide 6’da bunu çok açık şekilde anlatır. Namaza kalkarken yüzünü, kolların dirseklere kadar, ellerin yıkanması başın ve ayakların mesh edilmesi, ihtilalden sonra gusledilmesi (iyice yıkanması) Allah’ın bize verdiği pratik bir disiplindir. Bu, ibadet hayatımıza düzen getirir ve Allah’ın rahmetini gösterir. Ama asıl mesele burada bitmez. Çünkü Kur’an başka ayetlerde de kalbin ve zihnin temizliğine işaret eder.
Allah Araf 179’da şöyle der: “Onların kalpleri vardır, onunla anlamazlar; gözleri vardır, onunla görmezler; kulakları vardır, onunla işitmezler.” Demek ki zihinsel kir, insanı Kur’an’dan uzaklaştırır. Yine Hac 46’da, “Çünkü gözler kör olmaz, göğüslerdeki kalpler kör olur” buyurulur. Yani kalbi kirli olan, zihnini hurafelerden temizlemeyen kişi Kur’an’ın hakikatini göremez.
Şimdi kardeşim, biraz hayatın içinden düşünelim. Bir insan namazdan önce güzelce abdestini alıyor ama işine gittiğinde torpil yapıyor, rüşvet alıyor, hakkı yiyor. Peki bu kişi gerçekten temiz sayılır mı? Ya da bir başkası guslünü yapıyor, tertemiz giyiniyor ama Kur’an’ı okurken sürekli mezhebinin kitaplarını referans alıyor, ayeti değil hocasının sözünü dinliyor. Bu kişi gerçekten Kur’an’a dokunmuş olur mu? Elbette hayır. Çünkü Allah’ın istediği, kalbin ve zihnin temizliğidir.
Kur’an bunu çok açık söylüyor: “O gün ne mal fayda verir ne evlat. Ancak Allah’a kalb-i selim ile gelenler fayda bulur” (Şuara 88-89). Kalb-i selim, yani tertemiz bir kalp… İşte asıl gusül de, asıl abdest de burada başlıyor: Nefsi, zihni, kalbi temizlemek.
Kardeşim, sonuç olarak şunu netleştirelim:
- Gusül bedeni arındırır.
- Abdest ibadete hazırlanmayı sağlar.
- Ama Kur’an’a dokunmak için gereken asıl temizlik zihinsel temizliktir.
Ellerin temiz olsa da, zihnin kirliyse Kur’an’a dokunamazsın. Ama ellerin toprakla kirli olsa, zihnin Allah’ın kitabına teslim olmuşsa, işte o zaman Kur’an sana açılır. Çünkü Kur’an’ın mesajı, tertemiz bir kalple, berrak bir zihinle yaklaşana rehber olur.
Selam ve dua ile…
aydinorhon.com