Miraç, nebilerin başına gelen Allah’ın bir sünneti olarak ortaya çıkan, ilahi bir gösterim ve yolculuktur. Bu yolculukta nebiler, Allah’ın göndermiş olduğu ayetleri ve evrendeki işaretleri görerek insanlara örnek teşkil ederler.
Miraç, Allah’ın bir nebiye manevi ve mecazi bir yolculukta bazı ayetleri göstermesi ve ona öğretmesidir.
Kur’an’da yer alan Fil Suresi, kısa olmasına rağmen oldukça güçlü bir mesaj taşıyan surelerden biridir. Beş ayetten oluşan bu sure, tarihsel bir olaya işaret ederken aynı zamanda insanlık için evrensel bir ders sunar. Kur’an’ın anlatım tarzı çoğu zaman tarihsel olayları yalnızca kronolojik bilgi vermek amacıyla değil, ibret ve ahlaki ders vermek amacıyla ele alır. Bu nedenle Fil Suresi’ndeki anlatım da sadece geçmişte yaşanmış bir olayın aktarımı olarak değil, aynı zamanda ilahi adaletin ve toplumsal dönüşümün sembolik bir anlatımı olarak değerlendirilebilir.
Önemli Not: Burada “kuşlar ve taşlar” metaforik bir anlatımdır; olayın fiziksel olarak bir kuş sürüsü tarafından taş yağdırılması şeklinde yaşandığı tarihsel kaynaklarla sınırlı değildir. Kur’an mesajı, umursamaz ve zalim toplumların Allah tarafından nasıl etkisiz hale getirileceğini ve Müslüman toplulukların güçlenmesini göstermektedir.
Kur’an’ı okuyan herkesin zihninde bir gün mutlaka şu soru belirir: Eğer Allah katında tek geçerli din İslam ise, o hâlde farklı zamanlarda yaşamış, farklı şeriatlara bağlı insanlar ne olacak? İşte bu sorunun tam merkezinde iki ayet durur: Biri Kur’an’da yer alan Bakara 62, diğeri Âl-i İmran 85. İlk bakışta biri kapsayıcı, diğeri sınır koyucu gibi görünür. Ama Kur’an kendi içinde çelişmez. O hâlde mesele ayetleri karşı karşıya getirmek değil, aynı hakikatin iki yüzü olarak birlikte okuyabilmektir.
Kur’an’da yer alan Bakara 62 ve Âl-i İmran 85 ayetleri birlikte okunduğunda bir çelişki değil, bir bütünlük ortaya çıkar.
Bakara 62, Allah’a iman, ahiret bilinci ve salih amel ölçüsünü esas alır. Kurtuluşun etiketle değil, hakiki teslimiyetle olduğunu bildirir. Yahudi, Hristiyan veya başka bir topluluk ismi belirleyici değildir; belirleyici olan Allah’a yönelmek ve bunun gereğini yaşamaktır. Bu, bütün nebilerin ortak çağrısı olan tevhid çizgisidir.
Savm kelimesi özellikle Kur’an-ı Kerim’de oruç ibadeti bağlamında kullanılır. En açık şekilde şu ayette geçer:
“Ey iman edenler! Sizden öncekilere farz kılındığı gibi, size de oruç (siyâm) farz kılındı. Umulur ki takvaya erersiniz.”
(Bakara Suresi 2:183)