İnanç: Özgürlük ve Sorumluluk Arasında
Kardeşim, gel biraz düşünelim… Allah bize neden akıl verdi? Neden vahiy gönderdi? Çünkü bizi robot gibi yaratmadı. Seçebilme gücünü, yani iradeyi verdi. Ama bu özgürlük başıboş değil. Her tercih, sorumluluğu da beraberinde getiriyor. İşte Kur’an’ın çizdiği bu denge çok önemli: Özgürsün, ama seçtiğinin karşılığını göreceksin.
İnsan Suresi 3. ayet der ki:
“Şüphesiz biz ona doğru yolu gösterdik. İster inanır, ister inkâr eder.”
Bak, tercih hakkı verilmiş. Ama ayetin devamında başka yerlerde geçen uyarılar da var. Yani bu tercihin, sadece bu dünyada değil, hesap gününde de sonuçları olacak. Bu dünyada kimse seni zorlamaz. İstersen inanmazsın. Ama ahirette “Ben bilmiyordum” deme şansın yok. Çünkü yol gösterildi, uyarıldın, seçtin.
Yunus Suresi 99. ayet ise şöyle der:
“Eğer Rabb’in dileseydi, yeryüzündekilerin hepsi elbette iman ederdi. O hâlde, insanları iman etmeye mi zorlayacaksın?”
Allah isteseydi hepimiz inanan olurduk. Ama bu bir sınav olur muydu? Elbette hayır. Zaten Kur’an’ın birçok yerinde “denemek için” yaratıldığımız söylenir. Denemek, seçim gerektirir. İşte o seçim senin elinde. Ama bir şartla: Sonuçlarına da hazır olacaksın.
Gâşiye Suresi 21. ayette resule şöyle seslenilir:
“Sen yalnızca bir öğüt vericisin.”
Resul bile sadece uyarır, hatırlatır. Kimseyi zorlamaz. Zorlamak Allah’a bile yakışmaz, çünkü bu imtihanın doğasına ters. O yüzden din tebliğ edilir, dayatılmaz. Ama tercihin cezası ya da ödülü, er ya da geç karşına çıkar. Çünkü bu tercih ahirete taşınır.
Ra’d Suresi 11. ayeti unutma:
“Bir toplum, kendisinde olanı değiştirmedikçe Allah da onlarda olanı değiştirmez.”
Sen değişmezsen, Allah seni değiştirmez. Hidayet, kapısı açık bir çağrıdır. Ama içeri girmek senin iradene bağlı. Bu yüzden iman bir lütuf değil, bir sorumluluktur. Sana gösterilenle ne yaptığın önemlidir.
İsrâ Suresi 13. ayette ise şu çarpıcı ifade var:
“Biz her insanın kaderini kendi çabasına bağlı kıldık.”
Yani “kaderim böyleymiş” diyemezsin. Allah senin çabana göre yazar kaderini. Sonuç: Tercihin neyse, karşılığını yaşarsın. Bu hem dünyada hem ahirette geçerli.
Kur’an bu konuda çok net. Kehf Suresi 29. ayet:
“De ki: Bu gerçek Rabbinizdendir. Artık dileyen iman etsin, dileyen inkâr etsin.”
Bak, yine özgürlük. Ama bu özgürlük, yanında uyarıyı da getiriyor. Ayetin devamında cehennem tehdidi var. Çünkü her özgürlük, sorumluluk demektir. Dileyen iman eder ama bedelini bilerek eder. Dileyen inkâr eder ama sonucuna razı olur.
İsra Suresi 15. ayet de bunu çok güzel özetler:
“Kim doğru yola giderse, kendisi için gider. Kim de saparsa, kendi aleyhine sapar.”
İşte tercih bu kadar kişisel. Kimse başkasının günahını çekmeyecek. Kimse de başkasının sevabından faydalanamayacak.
Kur’an’da inanç bir teklif olarak sunulur. Zorla iman yoktur. Ama bu teklif, ciddi bir sorumluluk içerir. Çünkü din günü geldiğinde, kimse “bana gösterilmedi, uyarılmadım” diyemeyecek. İşte bu yüzden Allah “akletmeyenlere” kızar, “düşünmeyenleri” eleştirir.
Sonuç olarak
İrade bizde, ama sonuç da bize ait. Allah bize tercih hakkı verdi. Doğruyu gösterdi, resuller gönderdi, ayetler indirdi. Şimdi sıra bizde: Ya o yolu seçeceğiz ya da başka yollara sapacağız. Ama bilmeliyiz ki;
“O gün kim bir zerre kadar hayır işlemişse onu görecek; kim de bir zerre kadar şer işlemişse onu görecek.”
(Zilzal Suresi, 99:7-8)
Selam ve dua ile…
aydinorhon.com