Neden İyilik Varken Kötülük de Var?
Sorunun özü şu: Allah herkesin iyi olmasını istiyorsa, neden kötülük diye bir şey var? Bu noktada üç temel gerçeği hatırlamamız lazım.
Birincisi, Allah insana özgür irade vermiştir. Yani tercih yapabilme, karar alma, seçme gücü… Eğer Allah herkesi otomatik olarak iyiliğe yönlendirseydi, hepimiz programlanmış robotlar olurduk. Ne günahın, ne sevabın, ne de sorumluluğun anlamı kalırdı. Kur’an bu noktada net bir ifade kullanır: “Biz ona iki yolu da göstermedik mi?” (Beled, 90/10). Yani Allah hem iyilik yolunu hem de kötülük yolunu insana göstermiştir. Tercih ise insana aittir.
İkincisi, kötülüklerin varlığı aslında iyiliğin değerini ortaya çıkarır. Düşünsene, eğer hiç karanlık olmasaydı ışığın kıymetini bilebilir miydik? Eğer hiç açlık olmasa tokluğun anlamı olur muydu? Ya da haksızlık olmasa, adaletin ne kadar değerli olduğunu anlayabilir miydik? İşte kötülükler, iyiliğin değerini görmemiz için bir zemin hazırlar. Kur’an’da “Sizi hanginizin daha güzel iş yapacağını denemek için yarattı” (Mülk, 67/2) denilerek bu sınavın hikmetine işaret edilir.
Üçüncüsü, kötülüklerin çoğu insanın kendi tercihlerinin sonucudur. Allah kimseyi zorla kötülüğe sürüklemez. İnsan kendi bencilliğiyle, hırsıyla, çıkarcılığıyla kötülüğü seçer. Kur’an bunu şöyle açıklar: “Size gelen her kötülük kendi ellerinizle işlediklerinizdendir. Allah ise çoğunu affeder.” (Şura, 42/30). Yani kötülükler Allah’ın istediği için değil, insanın tercihleri yüzünden ortaya çıkar.
Sonuçta kardeşim, Allah bize yolu göstermiş, özgür irade vermiş, iyiliği de kötülüğü de gözümüzün önüne koymuş. İstiyor ki insan, kendi özgür tercihiyle iyiyi seçsin. Çünkü gerçek değer, dayatma olmadan yapılan seçimdir. Bu yüzden Kur’an’ın birçok yerinde “Allah dileseydi hepinizi hidayet üzere toplardı” (Nahl, 16/9) denir. Ama bunu yapmıyor; çünkü imtihanın, özgürlüğün ve sorumluluğun anlamı ancak bu şekilde oluyor.
Yani kötülüklerin varlığı Allah’ın adaletsizliği değil; tam tersine insana verilen özgürlüğün bir sonucudur. İnsan özgür olduğu için değerlidir, ve yaptığı seçimlerle kendi yolunu belirler.
Son Söz: Özgür İrade ve Kötülük
Kardeşim, özetle şunu söyleyebiliriz: Allah, herkesin iyi yolu seçmesini istemesine rağmen dünyada kötülüğün var olmasının sebebi özgür iradedir. İnsana seçim hakkı verilmeseydi iyilik ve kötülük, sevap ve günah kavramları anlamsız olurdu. Kötülükler, insanın kendi tercihleriyle ortaya çıkar; Allah onları istemez, fakat özgür irade olmadan insan değerini yitirmiş olurdu.
Kur’an, iyiliği ve kötülüğü yan yana koyarak insana imtihan fırsatı sunar. Böylece insan, özgür iradesiyle doğruyu seçmeye davet edilir. Kötülüklerin varlığı, aslında iyiliğin değerini, adaletin önemini ve merhametin kıymetini anlamamız için bir fırsattır. Kısacası, dünyadaki kötülükler Allah’ın adaletsizliği değil; insanın özgür iradesinin gereğidir ve Kur’an’ın rehberliğinde doğru yolu seçme imkânımız vardır.
Selam ve esenlik seninle olsun.;
aydinorhon.com