Kardeşim, “put” deyince çoğumuzun aklına eski çağlardaki taş ya da tahta heykeller gelir. İnsanlar onların önünde eğilir, dua eder, kurban keserdi. Ama Kur’an’ın bize gösterdiği hakikat çok daha derindir. Put, sadece taştan yapılmış bir nesne değildir. Asıl put, insanın zihnine, kalbine ve hayatına yerleşen yanlış değerlerdir.

Kardeşim, insanın inancı çok hassas bir mesele. Hepimiz farklı ortamlarda büyüdük, farklı şeylere inandık veya bize öğretilenleri kabullendik. Kur’an bize şunu öğretir: herkesin inancı kendisine aittir ve kimsenin inancı zorla değiştirilmez. Bu yüzden Yüce Allah bizleri hem adaletli hem de saygılı olmaya çağırıyor.

Kardeşim, camilerde en sık duyduğumuz dualardan biri şu: “Şefaat ya Resulallah!” Hatta mezar taşlarında bile bu yazı var. Bir Müslüman olarak kulağa umut gibi geliyor elbette… Ama bir Kur’an okuru olarak şu soruyu kendimize sormamız gerekiyor: Bu gerçekten doğru mu?

Kur’an’daki helak kıssaları, geçmişte yaşanmış kesin tarihsel olaylar olmak zorunda değil. Bunlar çoğunlukla darb-ı mesel, yani ders verici temsili anlatımlardır. Önemli olan, olayların gerçekliği değil, içerdikleri evrensel mesajlar ve ahlaki uyarılardır.

Kardeşim, Kur’an’ın eksik ya da anlaşılmaz olduğunu iddia edenlerin gözden kaçırdığı bir diğer gerçek de kitabın “insan fıtratı ile tam uyumlu” bir yapıda oluşudur. Yani Allah, her insanın doğasında bulunan doğruluk, adalet, merhamet, dürüstlük gibi evrensel duygularla birebir uyumlu bir mesaj göndermiştir. Fıtrata uygun olan bir kitabın anlaşılmaz olması nasıl mümkün olur? İnsan, yaratılışı gereği doğruyu hisseder, yanlışı fark eder. İşte Kur’an da bu hissedişle buluşan bir rehberdir. Allah, insanı karmaşık bir yapıda yaratmadığı gibi kitabını da insanın anlayamayacağı bir üslupta göndermemiştir. Bu nedenle Kur’an, son derece doğal, insanı yormayan, insanın kalbine hitap eden bir açıklığa sahiptir.