İman, insanın kalbinde yeşeren bir nur gibidir. Bu nur, sadece Allah’a yönelmekle güçlenir; ama O’nun yanına başka otoriteler, başka kutsallar yerleştirildiğinde söner. Kur’an’ın en çok üzerinde durduğu konulardan biri, işte bu “tevhid” yani Allah’ın birliğidir. Çünkü bütün inanç sisteminin temeli burada atılır. Eğer bu temel bozulursa, üstüne inşa edilen hiçbir şey sağlam durmaz.

Kardeşim, Kur’an’ın üzerinde en çok durduğu konulardan biri tevhiddir; yani Allah’ın birliği, ortağı ve benzeri olmamasıdır. Çünkü insanın inancı ne kadar sağlam olursa, hayatı da o kadar doğru bir denge üzerine kurulur. Fakat tarih boyunca insanlar Allah’ı inkâr etmedikleri hâlde, O’na çeşitli ortaklar koşmuşlardır. Kimi insan gücünü, kimi malını, kimi de başka insanları Allah’ın yanına koymuş; onları sanki Allah’la birlikte hükmeden, koruyan, rızık veren güçler gibi görmüştür. İşte Kur’an bu anlayışı kökten reddeder.

Kur’an’ın niteliği üzerine tartışmalar öteden beri sürer. Kimileri onu sadece indiği döneme ait bir kitap olarak görür; yani Arap toplumunun o günkü sorunlarına hitap ettiğini, artık o hükümlerin tarihsel olarak anlamını yitirdiğini savunur. Kimileri ise Kur’an’ın her çağda geçerli, her insana seslenen evrensel bir kitap olduğunu söyler. Aslında meseleye biraz dikkatle ve samimiyetle baktığında, Kur’an’ın hem tarihsel hem de evrensel bir yönü olduğunu açıkça görürsün.

Kardeşim, Nebi Muhammed döneminde Mekkeli müşrikler Allah’ın kelamını anlamalarına rağmen iman etmeyi reddettiler. Onlar ayetleri işitiyor, hatta doğruluğunu inkâr edemiyorlardı ama kibirleri, çıkarları ve inatları yüzünden teslim olmuyorlardı.

Kardeşim, doğaya baktığında hiç düşündün mü? Yağmurun ardından yeşeren o taptaze otlar, bir süre sonra sararıp kuruyor, sonra da rüzgârla savrulup gidiyor. İşte Kur’an, bu döngüyü boşuna anlatmaz. Kehf Suresi 45. ayette şöyle der: “Onlara dünya hayatının örneğini ver: Bir su gibidir. Biz onu gökten indiririz, onunla yeryüzünün bitkileri birbirine karışır; sonra o, rüzgârların savurduğu çer çöp haline gelir. Allah her şeye gücü yetendir.” Bu ayet, aslında hayatın özünü öyle yalın bir dille anlatır ki… Her şey bir anda canlanır, sonra bir bakmışsın yok oluvermiş.

Kardeşim, iman sadece inanmak değildir; inanılanı yaşamakla anlam kazanır. İnsan, Allah’a yöneldiğini söyler ama davranışları güzellikten uzaksa, o yöneliş tam değildir. Çünkü Allah’a yönelmek, hem kalbin hem de ahlakın aynı istikamete çevrilmesidir. Kur’an, bu konuda bize rehberlik eder ve Allah’a yaklaşmanın yolunun güzel davranışlardan geçtiğini hatırlatır.