“Resul Size Ne Verdiyse Onu Alın” İfadesinin Gerçek Anlamı
Kardeşim, gel bu meseleyi beraber inceleyelim. Çünkü gerçekten de çokça yanlış yorumlanan ayetlerden biri Haşr Suresi 7. ayette geçen “Resul size ne verdiyse onu alın; sizi neden men ettiyse ondan vazgeçin” ifadesidir. Bu cümle, çoğu zaman bağlamından koparılıp “Muhammed’in söylediği her söz dinin bir parçasıdır” anlayışına dayanak yapılmış. Oysa Kur’an’ın bütünlüğüne baktığımızda bu yaklaşımın yanlış olduğunu net bir şekilde görebiliyoruz.
Öncelikle Haşr Suresi’nin 6–8. ayetlerine bir bakalım. Burada konu, savaşsız yoldan elde edilen “fey malları”nın kimlere dağıtılacağıdır. Ayet açıkça şöyle der:
“Allah’ın onlardan Resulüne verdiği fey mallarına gelince, siz onların üzerine ne at koşturmuş ne de deve sürmüştünüz. Ama Allah, elçilerini dilediği kimseler üzerine musallat eder. Allah, her şeye gücü yetendir.” (Haşr 6)
Ardından dağıtımın nasıl yapılacağı anlatılır:
“Allah’ın, o belde halkından Resulüne verdiği fey malları Allah’a, Resule, onun yakınlarına, yetimlere, yoksullara ve yolda kalmışlara aittir. Bu, içinizden yalnız zenginler arasında dolaşan bir servet olmasın diyedir. Resul size ne verdiyse onu alın; sizi neden men ettiyse ondan vazgeçin. Allah’tan korkun; Allah’ın azabı çok çetindir.” (Haşr 7)
Ve hemen ardından muhacirlerin hakkına vurgu yapılır:
“(Fey malları) ayrıca, Allah’ın lütuf ve rızasını ararken yurtlarından ve mallarından çıkarılmış, Allah’a ve Resulüne yardım eden fakir muhacirler içindir. İşte onlar sadık olanlardır.” (Haşr 8)
Gördüğün gibi kardeşim, ayetlerin tamamı mal paylaşımıyla ilgilidir. Yani burada bahsedilen “Resul size ne verdiyse onu alın” ifadesi, doğrudan fey mallarının dağıtımı konusundadır. Resul, bu malları Allah’ın emri doğrultusunda dağıtmakla görevlidir. Dolayısıyla müminlerden istenen şey, bu dağıtımı sorgulamadan kabul etmeleridir. Çünkü Resul keyfine göre değil, Allah’ın belirlediği adalet ilkeleriyle hükmetmektedir.
Kur’an’ın başka yerlerinde de Resul’ün sadece Allah’ın vahyine göre hareket ettiği net bir şekilde belirtilmiştir:
“Arkadaşınız sapmadı ve azmadı. O, hevasından konuşmaz. O, sadece kendisine vahyedilmekte olan bir vahiydir.” (Necm 2–4)
Buradan şunu çok açık anlıyoruz: Resul’ün verdiğini almak, Allah’ın emrine uymaktır. Onun men ettiğinden kaçınmak da yine Allah’ın koyduğu sınırlara uymaktır. Bu, Resul’e tanınmış keyfi bir yetki değildir. Kur’an’ın temel ilkesi şudur:
“Hüküm yalnızca Allah’ındır. O, yalnızca kendisine kulluk etmenizi emretmiştir. Dosdoğru din budur, ama insanların çoğu bilmezler.” (Yusuf 40)
Dolayısıyla Haşr 7. ayeti bağlamından koparıp “Nebi’nin her sözü bağlayıcıdır, hadisler de dinin bir kaynağıdır” gibi yorumlara çekmek, Kur’an’ın bütünlüğüne aykırıdır. Kur’an, hüküm koyma yetkisini yalnızca Allah’a verir ve bu noktada herhangi bir insana —Nebi dahi olsa— bağımsız bir otorite tanımaz.
Kardeşim, işte bu yüzden ayeti doğru anlamak çok önemlidir. Çünkü bağlamdan koparılan her ifade, dini Allah’ın koyduğu ölçülerin dışına taşıyabilir. Oysa Kur’an’da tutarlılık vardır, hiçbir ayet diğerini çelişkiye düşürmez. Haşr 7. ayetteki ifade de yalnızca fey mallarının dağıtımıyla ilgili olup, Resul’ün Allah adına uyguladığı düzenlemeye itaat edilmesini öğütlemektedir.
Selam ve esenlik seninle olsun.
aydinorhon.com