Kur’an’da Nesh: İptal Değil, Islah

Kur’an’da geçen “nesh” kavramı genellikle yanlış anlaşılır. Arapça’da “silmek” ya da “yürürlükten kaldırmak” anlamına gelse de, Kur’an bağlamında bu ifade, yanlışların düzeltilmesi ve bozulmuş anlayışların ayıklanması anlamına gelir. Rivayetlere dayalı geleneksel anlayışta ise bazı ayetlerin diğer ayetlerle veya hadislerle iptal edildiği savunulur. Oysa bu iddia, Kur’an’ın kendi içinde çelişmeyeceği (Nisa 82) ve Allah’ın yasasında değişiklik olmayacağı (Ahzab 62) ilkesiyle çelişir.

Bakara 106. ayette geçen “nesh” ve “unutturmak” ifadeleri, daha önceki ümmetlerin vahiyleri tahrif etmesi ya da unutmasıyla ilgilidir. Kur’an bu hakikatleri yeniden ortaya koyar. Yani nesh, yeni bir din oluşturmak değil, orijinal olanı restore etmektir. A’râf 157. ayet de bunu destekler: Nebi, daha önce gelen vahiylerin özünü yaşatmış, sonradan dine eklenen yanlışları ortadan kaldırmıştır.

Kur’an’a göre, Allah yalnızca gerçekten pis ve zararlı şeyleri haram kılmıştır (En’âm 145). Bunun dışında kalan temiz nimetler helaldir (Maide 4). Ancak bazı toplumlar, zamanla helali haram, haramı helal sayarak dini tahrif etmiştir. Kur’an, bu anlayışları ayıklamış ve evrensel doğruları korumuştur.

Nesh bu bağlamda, geçmiş kitapların özündeki doğruların korunması, uydurma anlayışların ayıklanmasıdır. Yani Kur’an’daki nesh, dinlerin silinmesi değil, yanlışların düzeltilmesidir. Ve bu görev, son resül olan Muhammed ile birlikte tamamlanmış, rehberlik görevi Kur’an’a bırakılmıştır (Ahzab 40).

Sonuç olarak, Kur’an’da nesh, insanlara hakikati yeniden duyurmanın ve bozulmuş din anlayışlarını düzeltmenin adıdır.

Daha detaylı bigi için aydinorhon.com adresinden aynı başlıkla mevcut makaleyi okuyabilirsiniz.

Selam ve dua ile…
Aydinorhon.com