İNSANIN KENDİ İRADESİ VE DOĞRUYA YÖNELMESİNİN ÖNEMİ: KUR’AN’IN MESAJI
Kur’an’da insanın kendi iradesi olmadan, dışarıdan zorla doğruya ya da yanlışa yönlendirilmesinin mümkün olmadığı açıkça ifade edilir. Allah, insanı kendi tercih ve kararlarına göre sınar ve herkes kendi amellerinin karşılığını alır.
Allah şöyle buyurur:
“O, amel (davranış ve eylem) bakımından hanginizin daha iyi (ve güzel) olacağını denemek için ölümü ve hayatı yarattı. O, üstün ve güçlü olandır, çok bağışlayandır.” (Mülk 67:2)
Bu ayet, hayatın aslında bir sınav olduğunu, insanın burada kendi tercihlerine göre imtihana tabi tutulduğunu anlatır. İnsanın en büyük gücü, seçim yapma özgürlüğüdür.
Bir başka ayette ise şöyle denir:
“Andolsun, insan çok acelecidir. Kendisine hayır dokununca hemen cimrilik eder, şer gelince de azgınlaşır.” (Abese 80:17-18)
Burada insanın, kendi iradesiyle hayrı kabul edip şerri reddetmesi gerektiği vurgulanır. Ancak insan aceleci ve kaprislidir; bu yüzden bazen doğruyu seçmekte zorlanır.
Allah’ın hidayet vermesi, kişinin isteği ve arzusu ile gerçekleşir:
“Allah, dilediğini doğru yola iletir.” (Bakara 2:213)
Ancak bu yönlendirme kişinin kalbindeki açık kapıdan, yani kendi rızasından geçer. Zorla doğru yol gösterilmez, çünkü iman gönüllerde olur.
Resulümüz de insanın iradesine işaret edercesine şöyle buyurur:
“Kalpler arasında en hasta olan, en cimri olan kalptir.”
Bu da iradenin sağlıklı ve açık olmasının önemine dikkat çeker.
Kur’an’da hidayetin insanın kendi talebiyle başlayacağı şu ayetle de desteklenir:
“De ki: Ey kullarım! Size olan çağrımı işitin. Ben size açık bir uyarıcıyım. Allah’a kulluk edin; O’ndan başka ilahınız yoktur. Ben size yaklaşan büyük bir günün azabından korkuyorum.” (Zümer 39:54-55)
Burada uyarı yapılır, ancak kabul edip etmeme bireyin tercihine bırakılmıştır.
Son olarak, Kur’an’da şöyle buyrulur:
“Kim doğru yolu seçerse, kendi yararına seçmiştir. Kim de saparsa, kendi aleyhine sapmıştır. Hiçbir yükümlü başkasının yükünü taşımaz.” (En’am 6:104)
Bu ayet, sorumluluğun bireye ait olduğunu ve kimsenin başkası adına yükümlülük üstlenemeyeceğini bildirir.
Özetle:
Hiçbir güç, insanın kendi iradesi olmadan onu ne doğru yola ne de yanlış yola götüremez. İnsan, kendi kalbinde karar verir ve tercih eder. Allah, insana hidayeti sunar, ancak kabul edip etmeme tercihi insandadır. İyi ve kötü tercihlerimizden sorumluyuz ve bu tercihler bizi ahirette ya kurtuluşa ya da kayba götürür.
Selam ve dua ile…
aydinorhon.com