Modern Putlar: Heykel Değil, Hayatın Merkezine Konulan Değerlerdir

Kardeşim, “put” deyince çoğumuzun aklına eski çağlardaki taş ya da tahta heykeller gelir. İnsanlar onların önünde eğilir, dua eder, kurban keserdi. Ama Kur’an’ın bize gösterdiği hakikat çok daha derindir. Put, sadece taştan yapılmış bir nesne değildir. Asıl put, insanın zihnine, kalbine ve hayatına yerleşen yanlış değerlerdir.

Bir düşün: bugün kimse gidip taştan heykellerin önünde bel bükmüyor olabilir. Ama insanların çoğu, kendi hayatlarını ideolojilere, paraya, makama, şöhrete veya bir lidere bağlayarak yaşıyor. İşte bu da modern çağın putperestliğidir. Allah’ın verdiği aklı ve özgürlüğü bırakıp, bir fikrin, bir sistemin veya bir insanın önünde eğilmek aslında “put”a tapmaktır.

Kur’an bu konuda bize açıkça uyarıyor. Zariyat Suresi 56. ayette:
“Ben cinleri ve insanları ancak bana kulluk etsinler diye yarattım.”

Yani bizim varlık sebebimiz yalnızca Allah’a yönelmek. Eğer biz O’nun yerine başka şeyleri hayatın merkezine koyuyorsak, işte o şey bizim için put olmuştur. İster bir heykel olsun, ister bir ideoloji, isterse de kalbimizi esir alan bir arzu.

Bugün modern dünyada birçok insan “özgürüm” diyor ama aslında kendi putlarının kölesi. Kimisi paranın peşinde ömrünü tüketiyor, kimisi siyasi ideolojisine hayatını adıyor, kimisi de şöhretin kölesi olmuş gidiyor. Halbuki gerçek özgürlük, yalnızca Allah’a kul olmakla elde edilir.

Bak kardeşim, Ankebut Suresi’nde şöyle geçer:
“Allah’tan başka dostlar edinenlerin hali, kendine yuva yapan örümceğin haline benzer. Halbuki evlerin en çürüğü örümcek evidir. Keşke bilselerdi.” (Ankebut 29:41)

Ne kadar güzel bir benzetme değil mi? İnsan Allah dışında neye bağlanırsa bağlansın, o bağ kopmaya mahkûmdur. Para biter, makam düşer, ideolojiler çöker, insanlar ölür. Ama Allah baki olandır.

Bugün somut örneklere bakalım:

• Futbol fanatizmi: İnsanlar bir takım için öyle körü körüne bağlanıyor ki, üzülüyor, kavga ediyor, hatta cinayet işliyor. Bu noktada takım sevgisi bir “put” haline gelmiş oluyor.
• Siyasi körü körüne bağlılık: Bir partinin, bir liderin sözü Allah’ın sözünün önüne geçiriliyorsa, bu da putperestliktir. İnsan bazen farkına bile varmadan ideolojisini din haline getiriyor.
• Tüketim çılgınlığı: Modern çağın putlarından biri de para ve alışveriş. İnsanlar bir eşyaya sahip olmayı hayatın anlamı zannediyor. Sanki mutlu olmanın tek yolu daha fazla almakmış gibi. Bu da bir tür putperestliktir.
• Şöhret ve beğeni bağımlılığı: Sosyal medyada “kaç kişi beğendi, kim gördü” diye yaşayan insanlar var. Kalbini like sayısına bağlamak da modern bir put değil mi kardeşim?

Bunu daha iyi anlamak için küçük bir hikâye düşünelim: Ali, sıradan bir işçi. Hayatta en büyük tutkusu futbol. Takımı kazanınca günlerce mutlu oluyor, kaybedince evde herkese öfke saçıyor. Çocuğuyla oyun oynamaya, ailesiyle güzel vakit geçirmeye bile mecali kalmıyor. Çünkü kalbini takıma bağlamış. Bir gün eşi ona diyor ki: “Senin tanrın bu takım olmuş. Onun için yaşıyorsun, onun için üzülüyorsun.” Ali önce kızıyor ama sonra düşünüyor. Gerçekten de kalbinde Allah’ın yerini takım sevgisi almış. İşte bu, modern putperestliğin en canlı örneklerinden biri.

Kardeşim, asıl mesele şurada: put sadece heykelin önünde eğilmek değildir. Put, hayatımızın merkezine Allah’tan başka bir şey koymaktır. Onun arka bahçesindeki ideolojiyi, düşünceyi veya tutkuyu yaşam biçimine dönüştürmektir. Bir insan, Allah’ın sözünü bırakıp başka fikirlerin peşinden gidiyorsa, aslında farkında olmadan modern putperestlik yapıyordur.

Sonuç olarak, Kur’an bize putları reddetmeyi, yalnızca Allah’a yönelmeyi emrediyor. Bu yüzden sürekli kendimize şunu sormalıyız: hayatımda merkezde Allah mı var, yoksa başka bir şey mi? Eğer başka şeyler Allah’ın önüne geçiyorsa, kardeşim, o şey farkında olmadan bizim putumuz olmuş demektir.

Düşünmeye Davet

• Hayatının merkezine gerçekten Allah’ı mı koyuyorsun, yoksa farkında olmadan başka değerler mi öne çıkıyor?
• Günlük hayatında seni en çok yönlendiren şey Allah’ın kitabı mı, yoksa toplumun dayattığı fikirler mi?
• Senin için “olmazsa olmaz” olan şeyler neler? Bunlardan biri Allah’ın yerine geçti mi?

Gerçek olan Allah’ın lütfu, hata ise benim aczimdendir.

Selam ve esenlik seninle olsun.

aydinorhon.com