Ölülerle Bağ Kurulmaz, Ses Onlara Ulaşmaz

Bazen insanın içini sızlatan bir özlemle geçmişe dalar ya hani… Bir mezar taşına dokunur, sessizce “beni duyuyor musun” der. İşte Kur’an, tam da o duyguların derinliğinde bize gerçeği açıkça bildiriyor: Hiçbir ölmüş kişiye ne bir şey duyurabiliriz, ne de onlardan haber alabiliriz.

Allah bu gerçeği Fâtır Suresi’nde şöyle buyuruyor:
“Dirilerle ölüler bir değildir. Allah dilediğine işittirir. Sen kabirlerde olanlara işittiremezsin.” (Fâtır 35/22)

Bu ayet, öylesine söylenmiş bir cümle değil. İçinde hem bir teselli hem de bir uyarı var. Çünkü insanlar çoğu zaman, ölmüş yakınlarına dua ederken, onlarla konuşurken veya onlardan medet umarken sanki hâlâ bir bağ kurulabileceğini sanıyor. Oysa Kur’an, böyle bir iletişimin mümkün olmadığını açıkça ifade ediyor. Buradaki “kabirlerde olanlar” ifadesi sadece mezarda yatan bedenleri değil, artık dünya ile bağı tamamen kopmuş olan varlıkları anlatıyor.

Yani ölüm, sadece fiziksel bir bitiş değil; iletişimin kesildiği, artık geri dönüşün olmadığı bir sınırdır. Allah dilediğine işittirir diyor ayet, çünkü o güç yalnız O’na aittir. İnsan ne kadar isterse istesin, bu sınırı aşamaz.

Bir başka ayette ise bu gerçeğin bir özeti gibi duran şu cümleyi görüyoruz:
“Onlardan önce nice nesilleri helak ettik; onlardan bir tanesini bile duyuyor musun, yahut bir fısıltı işitiyor musun?” (Meryem 19/98)

Ne kadar sarsıcı değil mi? Yüzyıllar boyunca yaşamış, hüküm sürmüş, nice izler bırakmış toplumların tamamı yok olmuş ve bugün onlardan bir ses bile duyamıyoruz. Sadece taşlar, kalıntılar, tozlu sayfalar kaldı geriye. Ama onlardan bir fısıltı bile gelmiyor. İşte Kur’an’ın bu vurgusu, ölümden sonra iletişimin tamamen kesildiğini apaçık gösteriyor.

Bazı insanlar, ölmüş kişilerin “ruhen” bizi duyduğuna veya dualarımıza karşılık verdiğine inanır. Oysa Kur’an, bu tür inançların hiçbirine yer vermez. Çünkü Allah, yaşam ile ölüm arasına “engel” koymuştur. Mü’minun Suresi’nde bu şöyle açıklanır:
“Onlardan birine ölüm geldiğinde, ‘Rabbim, beni geri gönder; belki terk ettiğim dünyada iyi işler yaparım’ der. Hayır! Bu, onun söylediği boş bir sözdür. Onların önünde, yeniden diriltilecekleri güne kadar bir engel (berzah) vardır.” (Mü’minun 23/99-100)

Yani kardeşim, ölümden sonra artık geri dönüş yoktur. O âlemle bizim aramızda “berzah” denilen bir perde bulunur. Dolayısıyla ölmüş bir kişiye seslenmek, ondan bir şey beklemek veya onu duymaya çalışmak, insanın kendi duygusunu avutmasından başka bir şey değildir.

Kur’an’da Allah, duymanın ve anlamanın sadece diri olanlara özgü bir nitelik olduğunu da vurgular. En’âm Suresi’nde şöyle buyurur:
“Sen, ölüleri işittiremezsin; arkalarını dönüp giden sağırlara da çağrını işittiremezsin.” (En’âm 6/36)

Bu ayet, hem mecazi hem de gerçek anlamda bir ders taşır. Çünkü “ölüler” bazen bedenen ölü olanları değil, kalben ölmüş, hakikate kulaklarını tıkamış insanları da simgeler. Ancak burada bile vurgu aynıdır: “İşittiremezsin.” Çünkü duymanın bile bir izinle gerçekleştiğini hatırlatır Kur’an.

Tüm bu ayetler bize gösteriyor ki, Allah’ın belirlediği sınırlar içinde yaşam ve ölüm birbirinden tamamen ayrılmış iki boyuttur. Bizim ölen yakınlarımızla tek bağımız, onları Allah’a emanet etmek ve onların ardından salih amellerle yaşamaktır. Çünkü onların bizden beklediği şey artık bir “duyulma” değil, Allah’ın razı olacağı bir hayat sürmemizdir.

Kardeşim, Kur’an bize sürekli şu bilinci öğretir: Yaşarken duymak, anlamak ve doğru yolu bulmak. Çünkü ölüm geldiğinde artık hiçbir çağrı, hiçbir nasihat, hiçbir ses o kulağa ulaşmayacak. Fâtır 22 ve Meryem 98 ayetlerinin derin mesajı da budur insan, yaşarken duyan ve anlayan bir varlıktır; ölümle birlikte artık hiçbir haberleşme kalmaz.

O halde ne ölmüşlerden bir medet bekleyelim, ne de onlara bir şey duyurabileceğimizi sanalım. Bizim görevimiz yaşayan kalplere ulaşmak, dirilere hakikati hatırlatmaktır. Çünkü Kur’an diriler içindir, yaşayanlar içindir. Allah şöyle buyurur:
“Bu (Kur’an), dirileri uyarsın ve inkârcılara karşı söz hak olsun diye indirilmiştir.” (Yâ-Sîn 36/70)

Yani kardeşim, bu kitap mezarlara değil; yaşayan kalplere hitap ediyor. Bize düşen, ölülere seslenmek değil, henüz ölmeyenlere hayat vermek  Kur’an’la, bilgiyle, bilinçle…

Aynı başlıktaki daha kapsamlı bilgiler için aşağıdaki web adresinde yer alan makaleyi inceleyebilirsiniz.

Selam ve esenlik, hakikati duyanların üzerine olsun.

aydinorhon.com