KUR’AN’A DÖNMEK NE DEMEKTİR?
“Kur’an’a dönelim” çağrısı, son yıllarda sıkça duyduğumuz bir ifade. Kimileri bunu tehlikeli bulur, kimileri eksik anlar, kimileri de sadece slogandan ibaret sanır. Oysa Kur’an’a dönüş, ne yeni bir akım ne de geçmişle kavga etme çabasıdır. Bu, en başa, en temele, en sahih olana yönelmektir.
Kur’an’a dönmek, Allah’ın kelamını tek referans noktası kabul etmektir. Yani din adına ortaya konulan her söz, her hüküm, her uygulama için şu basit ama sarsıcı soruyu sormaktır:
“Bu Allah’ın kitabında var mı?”
Bu soru sorulmadığında din, zamanla Allah’ın dini olmaktan çıkar, insanların dini haline gelir. İyi niyetle başlayan şeyler bile zamanla mutlak doğru gibi sunulur. Oysa Allah, kullarını böyle bir karanlıkta bırakmaz.
“Aralarında hükmetmen için sana kitabı hak ile indirdik.” (Nisâ 105)
Bu ayet, Kur’an’ın sadece okunmak için değil, ölçü olmak için indirildiğini açıkça gösterir.
DİNDE ÖLÇÜ KAYBOLURSA NE OLUR?
Günlük hayattan basit bir örnek düşünelim. Bir terazinin ayarı bozulursa, tartılan her şey yanlış çıkar. Bir kilo bir kilo değildir artık. Aynı şey din için de geçerlidir. Ölçü kaybolduğunda, doğruyla yanlış birbirine karışır.
Bugün birçok insan, din adına söylenen şeylerin Kur’an’da olup olmadığını bilmiyor. Çünkü sormaya cesaret edemiyor. “Büyükler yanlış yapmaz”, “Asırlardır böyle gelmiş”, “Herkes böyle inanıyor” gibi cümleler, sorgulamanın önüne set çekiyor.
Oysa Kur’an, insanı sorgulamaya çağırır.
“Onlara: Allah’ın indirdiğine uyun denildiğinde, ‘Hayır, biz atalarımızı üzerinde bulduğumuz yola uyarız’ derler.” (Bakara 170)
Bu ayet, geleneğin mutlaklaştırılmasının ne kadar büyük bir tehlike olduğunu gösterir. Atalar yolu, eğer vahiy ile örtüşmüyorsa, insanı hakikate değil alışkanlığa götürür.
Kur’an’a dönmek, işte bu atalardan devralınmış ama sorgulanmamış yükleri omuzdan indirmektir.
ALLAH’IN KELAMI YETERLİ Mİ?
Bu soru bile aslında başlı başına bir imtihandır. Çünkü “yetmez” demek, farkında olmadan Allah’ın kitabını eksik görmek anlamına gelir.
Allah bu konuda net konuşur:
“Rabbinin sözü doğruluk ve adalet bakımından tamamlanmıştır.” (En’âm 115)
Tamamlanmış bir şeye ek yapmaya çalışmak, onu güçlendirmez; aksine bozar. Tıpkı sağlam bir binaya plansız eklenen katlar gibi… Eninde sonunda yapı çatlar.
Kur’an’a dönmek, “Allah eksik bıraktı, biz tamamlayalım” anlayışından vazgeçmektir. Bu, büyük bir teslimiyettir ama aynı zamanda büyük bir ferahlıktır.
TESLİM OLAN İNSAN NASIL ÖZGÜRLEŞİR?
İlk bakışta çelişkili gibi durur: Teslim olan insan nasıl özgür olur? Ama biraz düşününce işin aslı ortaya çıkar.
İnsan Allah’a teslim olmadığında, mutlaka başka şeylere teslim olur. Topluma, hocaya, cemaate, geleneklere, korkulara… Kur’an’a dönmeyen insan, farkında olmadan insanlara kul olur.
Allah bu tehlikeye dikkat çeker:
“Onlar, Allah’ı bırakıp bilginlerini ve rahiplerini Rabb’ler edindiler.” (Tevbe 31)
Bu insanlar o bilginlere secde etmiyordu ama onların sözlerini Allah’ın sözü gibi kabul ediyordu. Bugün de durum çok farklı değil. Kur’an’a dönmek, bu gizli kulluktan kurtulmaktır.
Kur’an’a dönen insan artık şunu der:
“Benim için bağlayıcı olan tek söz, Allah’ın sözüdür.”
İşte bu noktada insan, kalabalıkların baskısından özgürleşir.
DİNİ ZORLAŞTIRAN İNSANDIR
Allah dini zorlaştırmaz. Zorlaştıran insandır. Allah’ın kolay kıldığı şeyler, zamanla ağır kurallara dönüştürülmüştür. İnsanlar, dinin özünden çok ayrıntılarında boğulmuştur.
Allah açıkça buyurur:
“Allah sizin için dinde bir zorluk kılmamıştır.” (Hac 78)
Kur’an’a dönmek, dini asli sadeliğine döndürmektir. İman, ahlak, adalet ve sorumluluk merkezli bir din anlayışına yönelmektir.
Kısa bir hikâye:
Bir adam, ibadet edemediği için kendini dinden uzak hisseder. Çünkü ona din hep “yetişilmesi imkânsız” bir yük gibi anlatılmıştır. Kur’an’la tanıştığında ise şunu fark eder: Allah ondan mükemmel olmasını değil, samimi olmasını istemektedir. İşte Kur’an’a dönüş, bu fark ediştir.
ARACISIZ BİR İLİŞKİ: KUL VE RABB
Kur’an’a dönmek, Allah ile kul arasındaki doğrudan bağı yeniden kurmaktır. Allah, kendisiyle kul arasına kimseyi koymaz.
“Kullarım sana beni sorduklarında, şüphesiz ben çok yakınım.” (Bakara 186)
Bu ayet, aracısız bir imanın kapısını açar. İnsan, Rabbine doğrudan seslenebilir. Doğrudan tövbe edebilir. Doğrudan yönelir.
Bu, insanı hem sorumlu kılar hem de olgunlaştırır.
ETİKETLERİN ÖTESİNDE TEK DİN
Kur’an’a dönen insan, etiketlerle tanımlanmaz. O, Allah’ın dinine mensuptur.
“Şüphesiz Allah katında din İslam’dır.” (Âl-i İmrân 19)
Bu ayet, dinin tek olduğunu söyler. İnsanlar ise bu dini bölmüş, isimlendirmiş, parçalara ayırmıştır. Kur’an’a dönüş, bu parçalanmışlığı reddetmektir.
Bu bir ayrıştırma değil, aksine birleştirme çağrısıdır.
KUR’AN’A DÖNMEK BİR CESARET İŞİDİR
Kur’an’a dönmek kolay değildir. Çünkü bu dönüş, yanlış bildiklerinle yüzleşmeni ister. Alışkanlıklarından vazgeçmeni ister. Ama sonunda insan, hakikatin verdiği huzuru yaşar.
Allah bu yolu şöyle tarif eder:
“Bu Kur’an, insanları en doğru yola iletir.” (İsrâ 9)
SONUÇ YERİNE
Kur’an’a dönmek; Allah’ın sözünü merkeze almaktır. İnsan sözlerini ölçü olmaktan çıkarmaktır. Dini yeniden Allah’ın istediği saflığa kavuşturmaktır.
Bu bir çağrıdır.
Bu bir arınmadır.
Bu bir diriliştir.
Ve kim Kur’an’a dönerse, dosdoğru yola yönelmiş olur.
Gerçek olan Allah’ın lütfu, hata ise benim aczimdendir.
Selam ve esenlik seninle olsun.
aydinorhon.com