“İnşallah” ifadesi çoğu zaman yanlış anlaşılır ve sanki bir işi ertelemek, kesinlikten kaçmak ya da ciddiyetsizlik göstergesi gibi algılanır. Oysa Kur’an’a göre bu söz, insanın acziyetini kabul etmesi ve Allah’ın iradesini hesaba katmasıdır.
İnsan konuşur, söz verir, plan yapar. Fakat çoğu zaman unuttuğu bir hakikat vardır: İnsan sınırlıdır, kudreti sınırsız değildir. Düşünür, niyet eder ama sonucu belirleyen yalnızca kendisi değildir. İşte “inşallah” ifadesi tam da bu noktada devreye girer.
İnsan, zorlandığında bir çıkış yolu arar. Bu çok doğal bir durumdur. Fakat bu arayış bazen insanı hakikate değil, rahatlatıcı hayallere götürür. Özellikle dünya karmaşıklaştığında, adaletsizlik arttığında ve düzen bozulduğunda, insan zihni bir kurtarıcı fikrine sarılır. Çünkü beklemek, sorumluluk almaktan daha kolaydır.
Kur’an’da geçen “sağır” ve “kör” kavramlarının fiziksel değil, manevi bir durumu ifade ettiğini anlatır. Buna göre insan bazen gerçeği bilmediği için değil, bilmek istemediği için hakikatten uzaklaşır. Kur’an’daki bu mecazlar, kişinin kulaklarının ya da gözlerinin değil, kalbinin gerçeğe kapanmasını simgeler. Günlük hayatta da insanların açık hataları ya da gerçekleri görmezden gelmesi, bu manevi sağırlık ve körlüğe örnek olarak gösterilir.
Kur’an-ı Kerim, insana sadece bilgi vermek için değil, onu hakikate uyandırmak, düşündürmek ve yönlendirmek için indirilmiştir. Ancak dikkat çekici bir gerçek vardır: İnsan, bazen gerçeği bilmediği için değil, bilmek istemediği için ondan uzak kalır.
Gök ve yer başlangıçta tek ve bitişik bir yapıydı. Henüz ayrım, yön ve düzen yoktu; her şey potansiyel hâlindeydi.