Bir kitabı gerçekten anlamak için önce şu soruyu sormak gerekir: Bu kitap kime konuşuyor? Sadece ilk muhataplarına mı, yoksa her okuyana mı? Kur’an söz konusu olduğunda bu soru daha da önem kazanır. Çünkü Kur’an bir tarih kitabı değildir; ama tarihin içinden konuşur. Bir hukuk metni değildir; ama hayatın bütün alanlarına temas eder. Bir felsefe eseri değildir; ama insanın varoluş sorularına cevap verir.

Allah için kullanıldığında: Allah’ın kullarına “salat” etmesi, onlara rahmet, destek ve yardım etmesi demektir. (Bak mesela Ahzab 43: “O’dur ki sizi karanlıklardan aydınlığa çıkarmak için üzerinize salât eder.”)

Melekler için kullanıldığında: Meleklerin salatı, müminler için, destek ve hizmetinde olmalarıdır (Ahzab 56).

Müminler için kullanıldığında: Müminlerin birbirine salat etmesi, birbirini desteklemesi, yardım etmesi anlamındadır (Tevbe 103).

Resul için kullanıldığında: Resul’ün salatı, müminleri desteklemesi, onlar için dua etmesi demektir (Tevbe 103).

Gel bu işe en baştan, en sade yerden başlayalım. Çünkü mesele ne kadar süslenirse süslensin, özünde çok basit. Allah karmaşık bir din indirmedi. Aksine, karmaşayı bitirmek için vahiy gönderdi. Bunu biz söylemiyoruz; Allah bizzat kendisi söylüyor:

“Allah katında din İslam’dır.” (Âl-i İmrân, 19)

Bir insanın hayatında bazı anlar vardır; durur, susar ve sadece bakar. Gökyüzüne… Deniz ufkuna… Ya da bir çocuğun yüzüne. O anlarda içimizde tarif edemediğimiz bir duygu uyanır. İşte Kur’an tam da o duyguya seslenir. “Bak” der. “Gör” der. “Düşün” der. Çünkü evren sıradan bir dekor değil, ilahi bir hitaptır.

Bu soru basit gibi görünür ama aslında din anlayışımızın tam merkezine oturur. Vereceğimiz cevap; ibadet anlayışımızı, ahlak ölçümüzü, kime bağlanacağımızı, kimin sözüne “din” diyeceğimizi belirler.

Allah’ın sözü varken başka bir kaynağa ihtiyaç var mı?