Helâk sadece geçmişte yaşanmış bir olay değildir. Helâk, her çağın gerçeğidir. Kur’an, bunu bir tehdit olarak değil; bir uyarı olarak anlatır.
Ve en sonda Ra’d Suresi 11. ayet gelir:
“Allah, bir toplumu, onlar kendilerini değiştirmedikçe değiştirmez.”
Kur’an’ın helâk kıssalarını anlatırken yaptığı şey, edebi bir hikâye anlatmak değildir. Buna “hüsn-i ta’lil” diyebiliriz: Yani olayların arkasındaki yasayı göstermek.
Bazen bir cümle duyarsın ve içinde bir şey takılır kalır:
“Kur’an tek başına yetmez.”
“Onu herkes anlayamaz.”
“O dönem içindi.”
Kur’an’ın helâk kıssalarını anlatırken yaptığı şey, edebi bir hikâye anlatmak değildir. Buna “hüsn-i ta’lil” diyebiliriz: Yani olayların arkasındaki yasayı göstermek.
Bir kitabı gerçekten anlamak için önce şu soruyu sormak gerekir: Bu kitap kime konuşuyor? Sadece ilk muhataplarına mı, yoksa her okuyana mı? Kur’an söz konusu olduğunda bu soru daha da önem kazanır. Çünkü Kur’an bir tarih kitabı değildir; ama tarihin içinden konuşur. Bir hukuk metni değildir; ama hayatın bütün alanlarına temas eder. Bir felsefe eseri değildir; ama insanın varoluş sorularına cevap verir.
Bugün Kur’an darb-ı meselini anlamak için arkeolojik kazılara gitmeye gerek yok. Etrafımıza bakmamız yeterli. Çünkü helâk dediğimiz şey, bugün de yaşanıyor. Sadece adı değişti, şekli değişti.