Din konusunda sıkça duyduğumuz iki kavram var: nebi ve resul. Çoğu zaman bu ikisi birbirine karıştırılıyor ya da aynı anlamda kullanılıyor. Oysa Kur’an’a baktığında, bu kavramların farklı görev ve sorumluluklara işaret ettiğini görüyorsun.

Kardeşim, birçoğumuz namaz kılarken seccadeye o kadar alışıyoruz ki, sanki ibadet onun üzerinde yapılmak zorundaymış gibi bir izlenim oluşabiliyor. Ama gerçek şu ki, Kur’an’da seccade diye bir zorunluluk yok. Namaz, kalbin Allah’a yönelmesi ve niyetle ölçülür. Temiz bir alan yeterlidir; ister halı olsun, ister seccade, ister evimizin herhangi bir köşesi.

Kur’an’da en çok vurgulanan kavramlardan biri “salih amel”dir. Yani iyi, doğru ve faydalı işler yapmak. Çoğu zaman iyilik denince akla sadece birkaç ibadet geliyor: namaz, oruç, zekât… Oysa Kur’an bize çok daha geniş bir bakış açısı sunuyor. İyilik, yalnızca bireysel ibadetlerden ibaret değil; topluma fayda sağlayan her davranış, haksızlığa karşı duruş, ihtiyaç sahibine yardım, adaleti gözetmek de iyiliktir.

Kardeşim, hayatımızda en sık duyduğumuz kelimelerden biri “israf”. Ama dikkat edersen bu kavram çoğu zaman sadece yemek sofralarıyla sınırlı tutuluyor. Oysa Kur’an’a baktığımızda israf çok daha geniş bir alanı kapsıyor. Allah’ın bize verdiği nimetleri boşa harcamak, sınırı aşmak, haddini bilmemek, gereksiz yere tüketmek… İşte bütün bunlar israfın içine giriyor.

Kur’an’ın niteliği üzerine tartışmalar öteden beri sürer. Kimileri onu sadece indiği döneme ait bir kitap olarak görür; yani Arap toplumunun o günkü sorunlarına hitap ettiğini, artık o hükümlerin tarihsel olarak anlamını yitirdiğini savunur. Kimileri ise Kur’an’ın her çağda geçerli, her insana seslenen evrensel bir kitap olduğunu söyler. Aslında meseleye biraz dikkatle ve samimiyetle baktığında, Kur’an’ın hem tarihsel hem de evrensel bir yönü olduğunu açıkça görürsün.

Kardeşim, Kur’an’da anlatılan putperestlik kıssaları sadece tarihsel olaylar değil, aynı zamanda bize bugünü gösteren uyarılardır. Çünkü insanın zaafları, tutkuları ve eğilimleri çağ değişse de değişmiyor. En’âm Suresi’ndeki şu ayete bir bak: