RİVAYETLER KUR’AN’IN TEFSİRİ OLABİLİR Mİ?
Kur’an, Allah’ın eksiksiz, açık ve detaylı şekilde indirdiği tek dindir (Enam 38, Nahl 89). Bu nedenle Kur’an, Allah katından gelen son ilahi rehberdir ve Allah onun açıklamasını da bizzat üstlenmiştir (Kıyamet 19). Peki, buna rağmen insanlar neden hadisleri Kur’an’ın tefsiri saymaktadır?
Hadis kitapları, Nebi Muhammed’in vefatından yaklaşık 200–250 yıl sonra yazıya geçirilmiş sözlü rivayet derlemeleridir. Bu aralık, hem rivayet zincirlerinin güvenilirliğini ciddi şekilde zayıflatmakta, hem de içeriklerin tarih boyunca ilave ve uydurma sözlerle karışmasına yol açmaktadır. Kaldı ki, binlerce sahte rivayet bizzat hadis alimleri tarafından “mevzu” (uydurma) olarak tanımlanmıştır. En sahih denilen Buhari ve Müslim gibi derlemelerde bile hem çelişkili hem de Kur’an’a aykırı çok sayıda söz bulunmaktadır.
Kur’an, tefsir edilecek bir kitap değil; açıklanmış bir kitaptır. Allah Kur’an için “Ayrıntılı olarak açıklanmıştır.” (Fussilet 3), “Hiçbir şeyi eksik bırakmadık.” (Enam 38) ve “Size kitabı indirdik ki her şeyi açıklasın.” (Nahl 89) buyurarak bunun altını çizer. Buna rağmen Allah’ın açıkladığını beşer sözleriyle “açıklamaya kalkmak”, Allah’ın açıklamasını yetersiz görmek anlamına gelir ki bu büyük bir çelişkidir.
Çoğunluk hadislerin Kur’an’ın tefsiri olabileceğini söylese de, Allah Kur’an’da bu rolü yalnızca kendine vermiştir. Nebi Muhammed’in görevi ise Kur’an’ı insanlara duyurmak, tebliğ etmek ve kendisine vahyedilenle uyarıda bulunmaktır: “Ben yalnızca vahye dayanarak sizi uyarıyorum.” (Enbiya 45). Ayrıca: “O, hevâdan (kendi görüşünden) konuşmaz. O (söz), yalnızca kendisine vahyedilenden ibarettir.” (Necm 3-4) ayetleri, onun sadece vahyi esas aldığını belirtir. Bu nedenle ona itaat, Kur’an’a itaattir (Nisa 80).
Nebi, Kur’an’a uymaktan başka bir yol izlemezdi. Onun sünneti, Kur’an’ı yaşayarak örneklik etmesidir. Bizler de aynı yolu izlemeliyiz. Gerçek anlamda sünnete uymak, Kur’an’a uymaktır. Zira sünnet, Kur’an’ın pratiğidir, beşer sözüyle örülmüş rivayetler değil.
Selam ve dua ile…
aydinorhon.com