Kur’an’a Göre Hadis Değerlendirme Yöntemi

Şimdiye kadar ayetlerle gördük ki Allah, inanılacak asıl hadisin kendi sözü olan Kur’an olduğunu söylüyor. Peki biz önümüze gelen bir sözü, rivayeti, anlatıyı nasıl test edeceğiz? İşte adım adım bir ölçü:

1. Kaynağına bak

• Bu sözün Allah’tan geldiği kesin mi?
• Kur’an’da var mı?
• Kaynağı insan mı, Allah mı?
  Casiye 6’da Allah, “Ayetlerimden sonra hangi hadise inanacaksınız?” diye soruyor. Yani önce kaynağı netleştireceğiz.

2. Kur’an’a uyumunu kontrol et

• Söylenen şey Kur’an’a aykırı mı?
• Ayetlerde bunun tam tersi bir bilgi var mı?
  En’am 114 açık: “Allah size Kitabı detaylı olarak indirdi.” Detaylı indirilmiş bir Kitap varken çelişen hiçbir söz kabul edilemez.

3. İçerik tutarlılığını sorgula

• Akla, mantığa ve adalete uygun mu?
• Allah’ın sıfatlarına, rahmet ve adalet ölçüsüne aykırı mı?
  Kur’an’da Allah kendisini çelişkisiz tanıtır. Çelişen sözler O’ndan olamaz (Nisa 82).

4. Fayda-mesaj analizini yap

• Bu söz insanı Allah’a yaklaştırıyor mu?
• Allah’ın yolunu netleştiriyor mu, yoksa kafa mı karıştırıyor?
  Lokman 6’ya göre boş sözler insanı Allah yolundan uzaklaştırır.

5. Delil iste

• Bu sözün doğruluğuna dair Allah’ın indirdiği bir kanıt var mı?
• Sadece “filanca dedi” mi, yoksa ayet desteği var mı?
  Yunus 36: “Onların çoğu zanna uyar. Zan, haktan hiçbir şey ifade etmez.”

6. Kur’an merkezli tercihini yap

• Eğer uyuyorsa al, uymuyorsa bırak.
• Allah’ın ayetlerini ölçü olarak kullan.
  Zümer 23’te Allah, “En güzel hadis”in kendi indirdiği Kitap olduğunu söylüyor.

Kardeşim, bu yöntem basit gibi görünse de çok güçlü bir filtredir. Önüne hangi hadis gelirse gelsin bu altı adımdan geçirirsen, Allah’ın onayladığı söz ile insan uydurması sözü birbirinden ayırt edebilirsin.

Ve unutma, Allah zaten bize en başta şunu söyledi:

“Artık Allah’tan ve O’nun ayetlerinden sonra hangi hadise inanacaklar?” (Casiye 6)

Bu söz, bütün yöntemin özeti gibidir. Ölçü belli, kaynak belli, güvenilecek hadis belli: Kur’an.

Selam ve esenlik seninle olsun.
aydinorhon.com