Kur’an Eksik mi, Anlaşılmaz mı?

Kardeşim, Kur’an’ın eksik ya da anlaşılmaz olduğunu iddia edenlerin gözden kaçırdığı bir diğer gerçek de kitabın “insan fıtratı ile tam uyumlu” bir yapıda oluşudur. Yani Allah, her insanın doğasında bulunan doğruluk, adalet, merhamet, dürüstlük gibi evrensel duygularla birebir uyumlu bir mesaj göndermiştir. Fıtrata uygun olan bir kitabın anlaşılmaz olması nasıl mümkün olur? İnsan, yaratılışı gereği doğruyu hisseder, yanlışı fark eder. İşte Kur’an da bu hissedişle buluşan bir rehberdir. Allah, insanı karmaşık bir yapıda yaratmadığı gibi kitabını da insanın anlayamayacağı bir üslupta göndermemiştir. Bu nedenle Kur’an, son derece doğal, insanı yormayan, insanın kalbine hitap eden bir açıklığa sahiptir.

Düşünsene kardeşim, Allah kullarından kitabı anlamalarını istiyor, ama kitabı kapalı bırakıyor olsaydı, bu bir çelişki olmaz mıydı? Kur’an insanı defalarca “Düşünmeye” davet ederken, aynı zamanda düşünemeyeceği bir metin göndermiş olamaz. Kur’an’ın temel daveti akla yöneliktir. Bununla beraber insanların çoğu, kitabın hükümleri kendi hayatlarına temas ettiği için, sorumluluk almamak adına “Kur’an anlaşılmaz” demeyi tercih ediyor. Bu bir kaçış yoludur. Ancak Allah, kaçışın da bahanenin de karşılığını ayetlerde bildiriyor. “Bu Kur’an apaçık bir dildir ki insanlar uyarılsın.” (İbrahim 14:4) ayeti bile tek başına kitabın anlaşılmaz olduğu iddiasını çürütmeye yeter.

Bugün toplumda Kur’an’ın anlaşılmaz olduğunu söyleyenler, çoğu zaman Kur’an’ı değil, kulaktan dolma bilgileri kaynak alıyor. Hâlbuki Kur’an’ı gerçekten açıp okuyan biri, ayetlerin ne kadar canlı, ne kadar akıcı, ne kadar sade olduğunu fark eder. Bir insanın kitabı anlaması için özel bir eğitim almasına gerek yoktur; çünkü Allah kitabını tüm insanlara hitap eden ortak bir dille göndermiştir. Bu yüzden Kur’an’ın birçok bölümünde gündelik hayattan örnekler vardır: ticaret, aile ilişkileri, ahlak, haksızlık, ölçü-tartı, sabır, şükür, zulüm… Bunlar hayatın ta kendisi değil mi? Hayatın içindeki konuların yer aldığı bir kitabın anlaşılmaz olması nasıl düşünülebilir?

Ayrıca kardeşim, Kur’an’ın “kolaylaştırılmış” oluşu sadece lafzi bir kolaylık değildir. Aynı zamanda ilkeleri bakımından da kolaydır. Bugün insanların çoğu, dini zorlaştıran ek kurallar yüzünden kitaptan uzaklaşıyor. Oysa Rabbimiz “Allah size kolaylık diler, zorluk dilemez.” (Bakara 2:185) buyuruyor. İnsanların sonradan ürettiği rivayetler, hikâyeler, değişik uygulamalar dini zorlaştırdığı için Kur’an’ın üzerini örtmüştür. İnsanlar zorlaştırılmış bu dini görünce “Kur’an yetmez” demeye başlıyor. Fakat Allah’ın kitabı yettiği hâlde yetmez gösteren yine insanlar oluyor. Bu durumun kendisi bile gösteriyor ki sorun Kur’an’da değil, insanların kendi eklemelerinde…

Kardeşim, Kur’an’ın anlaşılabilirliği sadece bireysel bir deneyim değildir; tarihsel bir gerçekliktir. Asırlar boyunca insanlar Kur’an’ı okuyarak hayatlarını düzenlemiş, toplumlar bu kitap üzerinden adalet sistemleri kurmuş, ticari ölçüler belirlemiş, aile ilişkilerini şekillendirmiştir. Eğer Kur’an anlaşılmaz olsaydı, bu geniş coğrafyada, bu kadar farklı kültürde milyonlarca insan yıllarca bu kitaptan nasıl yol buldu? Bunun cevabı çok açık: Çünkü Kur’an anlaşılır, açıktır ve her döneme hitap eder. “Bu kitap, kendisinde şüphe olmayan bir rehberdir.” (Bakara 2:2) ayeti bunun garantisidir.

Şunu da unutma kardeşim: Kur’an’ın anlaşılmasının önündeki engel insanlar değildir, insanın kendi ön yargılarıdır. Bir insan kitabı anlamak istemiyorsa, en açık cümleleri bile kapalı görür. Ama samimiyetle yönelen biri için Kur’an kapı üstüne kapı açar. Allah “Hidayete ermek isteyenlere yolu kolaylaştırır.” (Leyl 92:7) buyurur. Yani sorun kitapta değil, niyettedir. Bu yüzden Kur’an’a yaklaşırken insanın kalbinin berrak olması, ön yargılarından arınması, kitabı gerçekten anlamak istemesi gerekir. Böyle biri Kur’an’ın açıklığını bizzat tecrübe eder.

Kardeşim, sonuçta Kur’an’ın eksik veya anlaşılmaz olduğunu söyleyen herkes, farkında olsun ya da olmasın, Allah’ın kendi kitabına verdiği nitelikleri reddetmiş olur. Allah “kitabı açıklanmış” diyor, insanlar “kapalı” diyor. Allah “tamamladım” diyor, insanlar “eksik” diyor. Allah “kolaylaştırdım” diyor, insanlar “zor” diyor. Tercih çok net: Ya Allah’ın sözüne inanacağız ya da insanların uydurduğu iddialara… Kur’an’ın hükmü ortadadır, yol göstericiliği açıktır ve samimi şekilde yönelen herkes için anlaşılır bir rehberdir.,

Gerçek olan Allah’ın lütfu, hata ise benim aczimdendir.

Selam ve esenlik seninle olsun.
aydinorhon.com