ÜMMİLİK: OKUMA YAZMA BİLMEMEK Mİ, YOKSA ZİHNİN ARINMASI MI? – Özet
Ümmilik, çoğu kişinin düşündüğü gibi yalnızca okuma yazma bilmemek değildir. Kur’an’daki anlamıyla ümmilik; insanın önyargılardan, kör taklitten ve zihinsel kirlerden arınarak hakikate açık hâle gelmesidir.
Kur’an, “ümmi” kavramını yalnızca bilgisizlik anlamında kullanmaz. Asıl vurgu, insanın vahye karşı saf ve açık bir yaklaşım içinde olmasıdır.
“O’dur ki ümmilere içlerinden bir resül gönderdi. Onlara ayetlerini okur, onları arındırır, kitabı ve hikmeti öğretir.”
(Cuma, 62/2)
Bu ayet, ümmiliğin sadece bilgi eksikliği olmadığını gösterir. Çünkü ayette geçen insanlar eğitiliyor, arındırılıyor ve vahiy ile buluşturuluyor. Demek ki mesele cehaletten çok, hakikate açık olmaktır. Kur’an ayrıca insanların çoğu zaman zanla hareket ettiğini söyler:
“Onlardan bir kısmı ümmidir; kitabı bilmezler. Bildikleri yalnızca zan ve kuruntudan ibarettir.”
(Bakara, 2/78)
Burada eleştirilen şey, düşünmeden kabul edilen inançlar ve sorgulanmayan kabullerdir. İnsan bazen doğruyu bildiğini sanır ama gerçekte yalnızca kendisine öğretileni tekrar eder.Bu yüzden Kur’an sürekli düşünmeye çağırır:
“Kur’an’ı düşünmüyorlar mı?”
(Nisa, 4/82)
Gerçek ümmilik, kibirsiz şekilde yeniden öğrenmeye açık olabilmektir. Çünkü önyargıyla dolu bir zihin hakikati görmekte zorlanır.Kur’an’a yaklaşırken asıl gerekli olan şeyin içsel arınma olduğu da vurgulanır:
“Şüphesiz bu değerli bir Kur’an’dır. Korunmuş bir kitaptadır. Ona ancak arınmış olanlar dokunabilir.”
(Vakıa, 56/77-79)
Buradaki arınma yalnızca fiziksel değil; zihinsel ve ruhsal temizliği de kapsar. Önyargı, kibir ve taassup insanın ayetleri doğru anlamasını engelleyebilir.Kur’an insanı körü körüne bağlılığa değil, akletmeye çağırır:
“Aklınızı kullanmıyor musunuz?”
(Bakara, 2/44)
Bu nedenle ümmilik bir eksiklik değil; hakikate temiz bir zihinle yaklaşabilme hâlidir. İnsan bazen yıllarca biriktirdiği düşüncelerden sıyrılıp yeniden öğrenmeye başladığında gerçeğe daha yakın olur.
Sonuç olarak ümmilik; samimi arayış, zihinsel arınma, sorgulama ve vahyin rehberliğine açık olma yolculuğudur.
Aynı başlıktaki daha kapsamlı bilgiler için aşağıdaki web adresinde yer alan makaleyi inceleyebilirsiniz.
Gerçek olan Allah’ın lütfu, hata ise benim aczimdendir.
Selam ve esenlik, hakikati duyanların üzerine olsun.
aydinorhon.com