5 Kasım 2026

ALLAH’IN DİNİ BİR, ŞERİATLAR NEDEN FARKLI? – Özet

ile aydinorhon

Allah’ın dini birdir ve yasası değişmez. Kur’an, Allah’ın öteden beri süregelen kanununda hiçbir değişiklik bulunmadığını bildirir. Bu, Allah’ın yasasının yalnızca bugün değil, Nebi Âdem döneminden itibaren aynı olduğu anlamına gelir. İnsanların yaşadığı dönemler, toplumların yapıları ve tercihleri değişse de Allah’ın koyduğu yasa değişmez. Nitekim Allah, bir toplum kendisinde olanı değiştirmedikçe onların durumunu değiştirmeyeceğini bildirir (Ra‘d, 13/11). Demek ki değişimin başlangıç noktası insandır.

Öyleyse Kur’an’da farklı topluluklar için farklı şeriatlardan söz edilmesini nasıl anlamalıyız? Mâide suresinin 48. ayetinde geçen bu ifadeyi, Allah’ın değişmez yasasını bildiren ayetlerle birlikte değerlendirmeliyiz. Enfâl suresinin 17. ayetinde yer alan “Attığın zaman sen atmadın, fakat Allah attı” ifadesi de üzerinde düşünülmesi gereken bir örnektir. Fiili gerçekleştiren insan olduğu hâlde eylemin Allah’a nispet edilmesi, Kur’an’da bu tür anlatımların bulunduğunu gösterir. Dolayısıyla şeriatların farklılaşmasını doğrudan Allah’ın yasasını değiştirmesi olarak değerlendiremeyiz.

Tarih boyunca insanlar kendi anlayışlarını, geleneklerini ve tercihlerini dinin içine katmış, farklı uygulamalar ve şeriat anlayışları oluşturmuşlardır. Oysa Şûrâ suresinin 13. ayeti, Nuh’tan Muhammed’e kadar elçilere bildirilen dinin temelinde birlik bulunduğunu açıkça ortaya koyar. Geçmiş toplumlarda görülen kız çocuklarını diri diri gömme gibi zulümler de kölelik gibi toplumsal uygulamalar da Allah’ın değişmez yasasıyla karıştırılmamalıdır.

Âdem dönemine gelince; Kur’an o dönemin bütün ayrıntılı toplumsal hükümlerini açıklamaz. Ancak bu durum, Allah’ın yasasının o dönemde farklı olduğu anlamına gelmez. Fetih suresinin 23. ayetinde bildirilen “Allah’ın öteden beri uygulanıp gelen kanunu” ifadesi, bu yasanın geçmişten bugüne değişmediğini ortaya koyar. Dolayısıyla Nebi Âdem döneminde de Allah’ın yasası bugünküyle aynıydı; değişen Allah değil, insanlar, onların anlayışları ve oluşturdukları uygulamalardı.

Sonuç olarak Allah’ın dininin birliğini ve yasasının değişmezliğini kabul ederken, insanların tarih boyunca meydana getirdiği farklılıkları Allah’a mal etmemeliyiz. Her konuda son ölçümüz, insanların aktardıkları ve oluşturdukları kabuller değil, Allah’ın indirdiği vahiy olmalıdır.

Aynı başlıktaki daha kapsamlı bilgiler için aşağıdaki web adresinde yer alan makaleyi inceleyebilirsiniz.

Gerçek olan Allah’ın lütfu, hata ise benim aczimdendir.

Selam ve esenlik, hakikati arayan ve yalnızca Allah’ın kitabını kendisine rehber edinenlerin üzerine olsun.
aydinorhon.com