3 Kasım 2026

CEHENNEMDEN CENNETE ÇIKIŞ VAR MI? – Özet

ile aydinorhon

Bu bölümde ise geleneksel din anlayışında yerleşmiş olan, cehenneme giren insanların günahları kadar azap gördükten sonra oradan çıkarılıp cennete alınacağı inancını inceleyelim.

Bu anlayışa göre Allah’ın birliğine inanan, Muhammed’in Allah’ın Resulü olduğuna şahitlik eden ve kendisini Müslüman olarak tanımlayan bir insan, ne kadar günah işlemiş olursa olsun sonunda mutlaka cennete girecektir. Günahlarının karşılığını bir süre cehennemde ödedikten sonra oradan çıkarılacaktır. Peki, Allah böyle bir güvence vermiş midir? Kur’an’da cehennemde belirli bir süre kaldıktan sonra cennete girileceğine ilişkin herhangi bir hüküm var mıdır?

Bu sorunun cevabını ararken Bakara suresinin 80. ayetinde çok dikkat çekici bir ifadeyle karşılaşıyoruz:

“Bir de dediler ki: ‘Bize ateş, sayılı birkaç günden başka asla dokunmayacaktır.’ De ki: ‘Siz bunun için Allah’tan söz mü aldınız? -Eğer böyle ise, Allah verdiği sözden dönmez-. Yoksa siz Allah’a karşı bilemeyeceğiniz şeyleri mi söylüyorsunuz?’” (Bakara, 2/80)

Aynı iddia Âl-i İmrân suresinin 24. ayetinde de aktarılır:

“Onların bu tutumu ‘Sayılı günler dışında bize ateş asla dokunmayacak’ demelerinden ötürüdür. Uydurageldikleri yalanlar dinleri hakkında kendilerini yanıltmaktadır.” (Âl-i İmrân, 3/24)

Bu iki ayette Yahudilerin, ateşin kendilerine yalnızca sayılı günler dokunacağına inandıkları bildirilmektedir. Allah ise böyle bir güvenceyi kendisinden alıp almadıklarını sorgulamakta ve bilmedikleri konuda Allah adına konuşmamaları gerektiğini hatırlatmaktadır.

Burada günümüzdeki geleneksel din anlayışıyla dikkat çekici bir benzerlik vardır. Allah’ın birliğine inandığını ve Muhammed’in Resulü olduğuna şahitlik ettiğini söyleyen herkesin, günahları ne kadar büyük olursa olsun, sonunda mutlaka cennete gireceği düşüncesi de aynı temele dayanmaktadır. Böylece Allah’ın vermediği bir güvence, dinin değişmez hükmü gibi sunulmaktadır.

Oysa Bakara suresinin hemen ardından gelen 81. ayeti, Allah’ın hükmünü açıkça bildirir:

“Hayır! Kim bir kötülük işler de kötülüğü kendisini çepeçevre kuşatırsa işte bu kimseler cehennemliktirler; onlar orada ebedî olarak kalırlar.” (Bakara, 2/81)

Ardından 82. ayette iman edip hayırlı işler yapanların cennetlik oldukları ve orada ebedî kalacakları bildirilir. Böylece Allah, insanların kendilerine verdikleri dinî isimleri değil, iman ve hayırlı işler konusundaki sorumluluklarını esas alan hükmünü ortaya koymaktadır.

Mâide suresinin 37. ayetinde de cehennemden çıkmak isteyenlerin oradan çıkamayacakları bildirilir. Bu ayetler karşısında cehennemin bir süre sonra mutlaka terk edileceğini söylemek, Kur’an’da bulunmayan bir hükmü Allah’a mal etmekten başka bir şey değildir.

Elbette Allah’ın merhametinden ümit kesilmez. Ancak Allah’ın merhametli olması, O’nun bildirmediği bir kurtuluş güvencesini insanlar adına üretme hakkı vermez. Bir insanın kendisini Müslüman olarak tanımlaması, bütün sorumluluklarını yerine getirdiği anlamına gelmediği gibi, Allah’ın birliğine inandığını söylemesi de yaptığı kötülüklerin karşılığını ortadan kaldırmaz.

Üstelik insanlara nasıl olsa bir gün cennete girecekleri düşüncesini aşılamak, yaptıkları kötülüklerin sorumluluğunu hafife almalarına da yol açabilir. Oysa Kur’an insanı, kendi yaptıklarının hesabını vereceği konusunda sürekli uyarır.

Sonuç olarak, cennetin ve cehennemin ebedî olduğunu kabul ettiğimizde, cehenneme giren herkesin belirli bir süre sonra oradan çıkarılacağı iddiasının Kur’an’da bir dayanağı bulunmamaktadır. Bakara 80 ve Âl-i İmrân 24. ayetlerde eleştirilen sayılı günler inancıyla bu anlayış arasındaki benzerlik de göz ardı edilmemelidir. Allah’ın vermediği bir sözü O’nun adına vermek, basit bir yorum farklılığı değil, Allah hakkında bilmeden konuşmaktır.

Allah’ın merhametini anlatmak başka, O’nun bildirmediği bir kurtuluş garantisini din adına insanlara sunmak başkadır. Cennet ve cehennem konusunda belirleyici olan, insanların kendileri hakkında neye inandıkları değil, Allah’ın ne bildirdiğidir.

Aynı başlıktaki daha kapsamlı bilgiler için aşağıdaki web adresinde yer alan makaleyi inceleyebilirsiniz.

Gerçek olan Allah’ın lütfu, hata ise benim aczimdendir.

Selam ve esenlik, hakikati arayan ve yalnızca Allah’ın kitabını kendisine rehber edinenlerin üzerine olsun.
aydinorhon.com