DİNDE ZORLAMA YOKTUR – ÖZET

Kur’an’ın en açık ilkelerinden biri “Dinde zorlama yoktur.” ifadesidir. (Bakara, 2/256) İnsan inanmaya zorlanamaz; çünkü gerçek iman, baskıyla değil, insanın kendi iradesiyle gerçekleşir. Bir insana zorla “inanıyorum” dedirtmek mümkündür ama onun kalbine iman yerleştirmek mümkün değildir. Bu nedenle inanç konusunda esas olan baskı değil, özgür iradedir.

Kur’an’a göre insanın yaptığı tercih öncelikle kendisini bağlar. “Kim doğru yolu bulursa kendi lehine bulmuş olur; kim de saparsa kendi aleyhine sapmış olur.” (Zümer, 39/41) İnsan doğruyu veya yanlışı seçebilir; fakat seçiminin sonucundan sorumludur. Dolayısıyla “dinde zorlama yoktur” demek, insanın hiçbir sorumluluğu olmadığı anlamına gelmez. Özgürlük ile sorumluluk birlikte düşünülmelidir.

Elçinin görevi de insanları zorlamak değil, Allah’ın mesajını ulaştırmak, uyarmak ve öğüt vermektir. “Artık öğüt ver. Sen ancak bir öğüt vericisin. Sen onların üzerinde bir zorba değilsin.” (Gâşiye, 88/21-22) Kur’an burada çok açık bir sınır çizer. Elçi mesajı bildirir; insan ise kendi iradesiyle kabul eder veya reddeder. Hiç kimse başka bir insanın kalbine hükmetme yetkisine sahip değildir.

Yûnus 10/99’da bu gerçek daha da çarpıcı biçimde ortaya konur: “Eğer Rabb’in dileseydi, yeryüzündekilerin hepsi topluca iman ederdi. O hâlde insanları iman etmeleri için sen mi zorlayacaksın?” Allah dileseydi bütün insanlar aynı inanca sahip olabilirdi. Fakat insanın tercih alanı vardır. Bu nedenle din adına insanları baskı altına almak, onları korkutmak veya zorla inandırmaya çalışmak Kur’an’ın ortaya koyduğu yöntem değildir.

Bir insanı belirli bir dine, mezhebe veya inanca zorlamak yerine yapılması gereken, doğru bildiğini delilleriyle ortaya koymaktır. Kur’an’ın yöntemi insanları baskı altına almak değil, düşünmeye ve hakikati görmeye çağırmaktır. “Sen onların üzerinde bir zorlayıcı değilsin.” (Kaf, 50/45) ayeti de bu anlayışı açıkça destekler. Hakikati anlatmak başka, insanı zorlamak başkadır; öğüt vermek başka, baskıyla kabul ettirmek başkadır.

Sonuç olarak dinde zorlama yoktur; fakat tercihin sorumluluğu vardır. İnsan özgürce seçer ve seçiminin sonucuyla karşılaşır. Bu nedenle inancı zorla kabul ettirmek yerine Kur’an’ın mesajını açıkça ortaya koymak, insanın düşünme ve tercih hakkına saygı göstermek gerekir. Gerçek iman, korkuyla veya baskıyla söyletilmiş bir söz değil, insanın kendi iradesiyle Rabb’ine yönelmesidir.

Aynı başlıktaki daha kapsamlı bilgiler için aşağıdaki web adresinde yer alan makaleyi inceleyebilirsiniz.

Gerçek olan Allah’ın lütfu, hata ise benim aczimdendir.

Selam ve esenlik, hakikati arayan ve yalnızca Allah’ın kitabını kendisine rehber edinenlerin üzerine olsun.
aydinorhon.com