Ay: Ağustos 2026

Cuma hutbesi, toplumun dinî konularda bilgilendirildiği önemli bir konuşmadır. Bu nedenle hutbede söylenen her sözün, kullanılan her kavramın ve gösterilen her delilin dikkatle seçilmesi gerekir. Hele konu din ise, “Böyle söylenegeldi.” anlayışı yeterli değildir. Çünkü din adına konuşan kişinin sorumluluğu, insanların alışkanlıklarını tekrar etmek değil, doğru bildiğini deliliyle ortaya koymaktır.

Kur’an, din konusunda konuşurken delile dayanmayı önemser. İnsanlara bir söz söylendiğinde, o sözün neye dayandığı sorgulanmalıdır. Çünkü din adına ortaya konulan her söz doğru değildir. Bir sözün camide, hutbede veya dinî bir konuşmada söylenmesi de onu kendiliğinden doğru hâle getirmez.

Kur’an’da kıssalar çoğu zaman sadece geçmişte yaşanmış olayları anlatmak için değil, insanın değişmeyen zihinsel ve ruhsal yapısını göstermek için kullanılır. Burada anlatılan şey, bir tarih sıralaması değil; insanın hakikate karşı geliştirdiği tavrın sürekli tekrar eden örüntüsüdür.

Bu yüzden Nebi Musa ve Nebi Muhammed üzerinden anlatılan sahneler, sadece iki farklı dönemi değil, aynı insan tipini temsil eder. Kur’an’ın bakışı şudur: İnsan değişmediği sürece, onun hakikate karşı tepkisi de değişmez.

Bugün birçok insan İslam’ın Nebi Muhammed ile başladığını zannediyor. Oysa Kur’an’a baktığımızda bunun doğru olmadığını görürüz. İslam yeni ortaya çıkmış bir din değildir. Yüce Allah’ın ilk insandan beri gönderdiği dinin adıdır. Nebi Muhammed yeni bir din getirmemiş, unutulan ve tahrif edilen hak dini yeniden insanlığa tebliğ etmiştir.

“Müflis kimdir, biliyor musunuz?… (devamında) Kıyamet gününde kişinin sevapları hak sahiplerine verilir; sevapları biterse onların günahları ona yüklenir.”
Sahih Müslim, Birr ve Sıla, hadis no: 2581 (bazı baskılarda 6579 olarak da numaralandırılır.)