Bir caminin önünden geçerken önce kubbesine bakıyoruz. Yüksek mi, görkemli mi, taş işçiliği nasıl… Peki hiç kendimize şu soruyu sorduk mu: Bu cami kaç insanın derdine derman oluyor?
Kur’an mescitlerin imarından söz ederken tuğlayı, mermeri değil; imanı, salatı ve paylaşımı öne çıkarır:
Kur’an’a göre mutlak kudret ve mucize yalnızca Allah’a aittir. Evrendeki düzen, yaratılış ve hayatın kendisi Allah’ın ayetleri olarak sunulur:
“Göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün değişmesinde akıl sahipleri için ayetler vardır.”
(Âl-i İmran, 3/190)
Kur’an’a göre güven ve emanet, imanın temel göstergelerinden biridir. İnsan sadece maddi emanetlerden değil; sözlerinden, görevlerinden, bilgisinden, çocuklarından ve sahip olduğu tüm imkânlardan da sorumludur.
“Allah size, mutlaka emanetleri ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emrediyor.”
(Nisa, 4/58)
Kur’an’da “kavl” ve “hadis” kelimeleri birbirine yakın görünse de aynı anlamda kullanılmaz. “Kavl” genel olarak her türlü sözü ifade eder. Allah’ın sözü, insanın sözü, hatta şeytanın sözü için bile kullanılabilir. Yani kavl, kaynağı ne olursa olsun söylenen ifade anlamı taşır.
İnsan çoğu zaman düşünür: “Acaba Allah bana ceza verir mi, yoksa bağışlar mı?” Bu soru, İslam toplumlarında sıkça yanlış anlaşılan bir konudur. Kimi zaman insanlar, Allah’ın bazı kişilere hidayet verip bazılarını saptırdığını, bazılarını bağışlayıp bazılarını cezalandırdığını düşünür. Oysa gerçek tam olarak böyle değildir. Allah katında herkes eşittir; kimseye özel bir müdahale söz konusu değildir. İnsanların değer ölçüsü, onların takva ve çabalarıyla ilgilidir.
Kuran’a göre insan hayat boyunca bir yol seçmektedir. Doğru yol; Allah’ın rehberliğine teslim olmak, O’nun ölçülerine göre yaşamak ve hakikati merkeze almaktır. Sapmak ise insanın hevasını, çıkarını veya geleneklerini Allah’ın ayetlerinin önüne koymasıyla başlar.